Alel Berganda

Apa maksud alel berganda

Kebanyakan gen yang dibincangkan setakat ini mempunyai dua alel, contohnya T dan t. Tetapi sesetengah gen mempunyai lebih daripada dua alel wujud merentasi populasi.

Ini dipanggil alel berganda. Mana-mana individu tunggal masih hanya boleh membawa dua daripada alel ini (satu pada setiap kromosom homolognya), tetapi merentasi keseluruhan populasi, tiga atau lebih versi gen itu wujud.

Gen kumpulan darah ABO

Gen kumpulan darah ABO manusia mempunyai tiga alel: I^A, I^B dan i. I^A dan I^B kodominan antara satu sama lain, dan kedua-duanya dominan berbanding i (yang resesif).

Mengapa ini bukan sama dengan kodominan sahaja

Alel berganda menerangkan berapa banyak versi satu gen wujud dalam populasi; dominan dan kodominan menerangkan bagaimana alel itu berinteraksi dalam satu genotip. Sistem ABO menggabungkan kedua-dua idea ini: ia mempunyai alel berganda (tiga), dan antara alel itu terdapat hierarki dominan, I^A dan I^B kodominan, tetapi kedua-duanya dominan berbanding i.

Bagaimana ia diperiksa

Soalan SPM mungkin meminta anda menyatakan berapa banyak alel wujud bagi gen kumpulan darah ABO, menyenaraikan semua kemungkinan genotip bagi kumpulan darah tertentu, atau menentukan kemungkinan kumpulan darah anak daripada ibu bapa yang diketahui kumpulan darahnya.

Masalah terselesai 1 (mudah): kumpulan A dikacukkan dengan kumpulan O

Seorang berkumpulan darah A dengan genotip I^A i mempunyai anak dengan seorang berkumpulan darah O (genotip i i). Tentukan kemungkinan kumpulan darah anak dan nisbahnya.

Induk kumpulan A membentuk gamet I^A dan i dalam bilangan sama, manakala induk kumpulan O hanya membentuk gamet i. Separuh anak ialah I^A i (kumpulan A) dan separuh lagi i i (kumpulan O), memberikan nisbah 1 kumpulan A : 1 kumpulan O.

Masalah terselesai 2 (sederhana): kumpulan A dikacukkan dengan kumpulan B

Seorang induk kumpulan A dengan genotip I^A i mempunyai anak dengan seorang induk kumpulan B bergenotip I^B i. Tentukan kemungkinan kumpulan darah anak.

Induk kumpulan A membentuk gamet I^A dan i; induk kumpulan B membentuk gamet I^B dan i. Empat gabungan itu memberikan I^A I^B (kumpulan AB), I^A i (kumpulan A), I^B i (kumpulan B) dan i i (kumpulan O), iaitu nisbah 1 AB : 1 A : 1 B : 1 O.

Kesemua empat kumpulan ABO mungkin terhasil daripada satu kacukan ini.

Masalah terselesai 3 (aras SPM): mentakrif genotip induk

Seorang wanita berkumpulan darah A dan seorang lelaki berkumpulan darah B mempunyai empat anak, seorang daripadanya berkumpulan darah O. Terangkan bagaimana dua induk yang bukan kumpulan O boleh mempunyai anak kumpulan O, nyatakan genotip setiap induk, dan senaraikan kumpulan darah yang mungkin bagi anak-anak mereka.

Anak kumpulan O bergenotip i i, jadi anak itu menerima alel i daripada setiap induk. Ibu berkumpulan A tetapi menurunkan i, jadi dia mesti I^A i; bapa berkumpulan B tetapi menurunkan i, jadi dia mesti I^B i.

Kedua-dua induk heterozigot dan masing-masing membawa alel resesif i tersembunyi.

Kacukan I^A i x I^B i boleh memberikan I^A I^B (AB), I^A i (A), I^B i (B) dan i i (O), jadi anak-anak boleh menjadi mana-mana daripada empat kumpulan ABO: A, B, AB atau O.

Masalah latihan

1. Seorang lelaki berkumpulan darah AB (I^A I^B) mempunyai anak dengan seorang wanita berkumpulan darah O (i i). Senaraikan kemungkinan kumpulan darah anak mereka dan nisbah yang dijangka.
2. Nyatakan semua kemungkinan genotip bagi seseorang berkumpulan darah B.
3. Kedua-dua induk berkumpulan darah A, namun seorang anak mereka berkumpulan darah O. Simpulkan genotip setiap induk.

Kesilapan biasa

Sumber:SRC-DSKP-EN

Soalan lazim