Organel

Dalam silibus dan peperiksaan

Organel diuji terutamanya melalui padanan struktur-fungsi: calon perlu mengaitkan setiap organel yang dinamakan dengan fungsinya dan, bagi semakin banyak soalan aras tinggi, menerangkan sebab struktur dalaman sesuatu organel sesuai dengan fungsi tersebut, seperti membran dalam mitokondrion yang berlipat (krista) meningkatkan luas permukaan untuk respirasi aerobik, atau membran tilakoid kloroplas yang bertindan meningkatkan luas permukaan untuk penyerapan cahaya. Kertas 1 sering menguji ingatan terus fungsi sesuatu organel daripada gambar rajah atau imej mikroskop elektron, manakala Kertas 2 mungkin meminta calon menerangkan sebab sesuatu jenis sel tertentu (sel hati, sel otot, sel rambut akar) mengandungi bilangan organel tertentu yang luar biasa banyak, mengaitkan bilangan organel dengan keperluan tenaga atau protein sel tersebut. Kesilapan biasa ialah mengelirukan organel yang mempunyai nama serupa tetapi fungsi berbeza, terutamanya retikulum endoplasma kasar dan licin, atau mencampuradukkan nukleus (yang menyimpan maklumat genetik) dengan nukleolus (struktur di dalam nukleus yang terlibat dalam penghasilan ribosom). Sesetengah calon turut tersilap menganggap membran sel atau dinding sel sebagai organel; secara tepatnya, organel ialah struktur dalaman tersendiri dengan membrannya sendiri atau bentuk yang jelas, jadi membran sel, yang membentuk sempadan luar sel, biasanya tidak dikelaskan sedemikian dalam jawapan SPM. Calon yang bersedia untuk Kertas 3 juga perlu dapat mengenal pasti organel daripada imej mikrograf elektron sebenar, bukan sekadar gambar rajah garis buku teks, kerana soalan amali semakin kerap membentangkan pandangan fotografik atau diperbesarkan yang kelihatan kurang kemas berbanding kartun sel yang berlabel. Calon turut disarankan menghafal jadual ringkas yang memadankan setiap organel dengan fungsi utamanya, kerana format inilah yang paling kerap digunakan dalam soalan objektif dan berstruktur. Calon turut disarankan mengingati bahawa bilangan sesuatu organel dalam satu sel boleh berbeza mengikut keperluan tenaga atau fungsi sel tersebut, dan bukan tetap sama bagi setiap jenis sel dalam badan organisma.

Contoh

Mitokondrion, kloroplas dan ribosom kesemuanya ialah organel, masing-masing menjalankan satu tugas khusus yang mengekalkan fungsi sel.

Istilah berkaitan

SelNukleus

Sumber:SRC-DSKP-EN