Struktur dan fungsi biji benih

Biji benih ialah bungkusan kecil dan terlindung yang mengandungi embrio tumbuhan dan simpanan makanan, terbentuk daripada ovul yang telah disenyawakan. Strukturnya membolehkannya terus hidup sehingga keadaan sesuai untuk mencambah.

Embrio biji benih terdiri daripada radikel dan plumul, dan makanan yang diperlukannya sebelum ia dapat menghasilkan makanan sendiri disimpan dalam kotiledon atau, dalam sesetengah biji benih, dalam endosperma. Soalan peperiksaan biasanya memberikan gambar rajah berlabel biji kacang atau jagung dan menguji sama ada anda dapat menamakan setiap bahagian dan menyatakan peranan tepatnya dalam percambahan.

Bahagian dan fungsi

Cara struktur sepadan fungsi

Biji benih mesti terus hidup sepanjang tempoh dorman dan kemudian, apabila keadaan sesuai, membekalkan embrionya dengan segala keperluan untuk tumbuh sehingga daun pertama dapat berfotosintesis. Bahagiannya disesuaikan untuk kedua-dua peringkat ini.

Pelajari setiap bahagian sebagai ciri yang berkait dengan sebab, kerana skema pemarkahan memberi ganjaran untuk kaitan itu, bukan label sahaja.

• Testa yang tegar dan selalunya kalis air melindungi embrio yang lembut daripada kerosakan mekanikal, patogen dan kehilangan air semasa dorman.
• Mikropil membenarkan air dan oksigen masuk apabila keadaan sesuai, jadi air dapat diserap dan percambahan boleh bermula.
• Kotiledon (atau endosperma) menyimpan makanan yang membekalkan tenaga dan bahan mentah untuk pertumbuhan sebelum anak benih dapat berfotosintesis.
• Radikel tumbuh keluar dahulu untuk menambat anak benih dan mula menyerap air, sebelum plumul menolak ke atas.
• Plumul selalunya melengkung menjadi cangkuk semasa tumbuh, yang melindungi hujungnya yang lembut ketika ditolak menembusi tanah.

Proses berkaitan

Percambahan bermula apabila biji menyerap air melalui mikropil. Air mengaktifkan enzim seperti amilase, yang mencernakan kanji simpanan dalam kotiledon menjadi gula terlarut seperti maltosa dan glukosa.

Gula ini kemudian digunakan dalam respirasi untuk membebaskan tenaga yang diperlukan radikel dan plumul yang membesar, serta untuk membina bahan sel baharu.

Inilah sebabnya biji benih yang mencambah juga memerlukan oksigen dan suhu yang sesuai: oksigen untuk respirasi aerobik dan kesuhuan supaya enzim berfungsi pada kadar yang baik. Sebaik sahaja plumul mencapai cahaya dan membuka daun pertamanya, anak benih memulakan fotosintesis dan tidak lagi bergantung pada makanan simpanan.

Biji benih itu sendiri terbentuk selepas persenyawaan ovul, jadi topik ini mengikuti pendebungaan dan persenyawaan serta membawa kepada pertumbuhan dalam tumbuhan.

Kesilapan pelabelan biasa

Soalan contoh berserta jawapan

Soalan (gaya Kertas 2 Bahagian A): Rajah menunjukkan sebiji kacang. (a) Namakan bahagian yang berkembang menjadi akar. [1 markah] (b) Terangkan peranan kotiledon semasa peringkat awal percambahan. [2 markah] (c) Sebiji benih yang mencambah disimpan dalam balang tertutup yang semua oksigennya telah disingkirkan.

Terangkan mengapa ia gagal tumbuh. [2 markah] (d) Cadangkan mengapa jisim kering anak benih menurun pada beberapa hari pertama sebelum ia meningkat semula. [2 markah]

Jawapan contoh: (a) Radikel. (b) Kotiledon menyimpan simpanan makanan seperti kanji, yang dicernakan dan digunakan dalam respirasi untuk membekalkan tenaga dan bahan supaya embrio membesar sebelum ia dapat berfotosintesis.

(c) Tanpa oksigen, biji tidak dapat menjalankan respirasi aerobik, jadi terlalu sedikit tenaga dibebaskan untuk sel membesar dan membahagi. (d) Makanan simpanan digunakan dalam respirasi lebih cepat daripada bahan baharu dihasilkan, jadi jisim kering menurun; setelah daun terbuka dan fotosintesis bermula, anak benih menghasilkan lebih banyak makanan daripada yang digunakannya dan jisim kering meningkat semula.

Nota pemarkahan: bahagian (c) dan (d) kedua-duanya menguji respirasi, jadi namakan proses itu dan kaitkannya dengan tenaga atau jisim kering, bukan sekadar menerangkan hasilnya.

Sumber:SRC-DSKP-EN

Soalan lazim