Pembiakan Seks, Perkembangan dan Pertumbuhan dalam Manusia dan Haiwan, soalan latihan

B, Sperma dihasilkan dalam tubul mani testis; epididimis hanya menyimpannya.

C, Ovum biasanya disenyawa dalam oviduk sebelum zigot bergerak ke rahim.

C, Lonjakan hormon peluteinan (LH) menyebabkan folikel matang membebaskan ovumnya semasa ovulasi.

C, Ovulasi berlaku berhampiran tengah kitaran, iaitu kira-kira hari 14.

B, Sawar plasenta nipis mengekalkan kedua-dua bekalan darah berasingan sambil membenarkan resapan antaranya.

B, Kembar seiras (monozigot) terhasil daripada satu zigot yang berpecah, jadi mereka berkongsi gen serupa.

B, Pertumbuhan ialah peningkatan kekal dan tak berbalik saiz dan jisim kering, bukan bengkak sementara.

B, Pertumbuhan manusia mengikut lengkung sigmoid, pantas pada bayi dan remaja serta mendatar pada dewasa.

C, Rama-rama melalui telur, larva, pupa dan dewasa, iaitu metamorfosis sempurna.

B, Eksoskeleton tegar tidak boleh meregang, jadi pertumbuhan berlaku secara mendadak selepas setiap penyalinan kulit.

• (a) FSH dan LH dirembeskan oleh kelenjar pituitari.
• (b) Estrogen membaiki dan menebalkan endometrium (dinding rahim) selepas haid.
• Estrogen juga meningkat ke paras tinggi dan mencetuskan lonjakan LH yang menyebabkan ovulasi.
• (c) Jika ovum tidak disenyawa, korpus luteum terurai.
• Progesteron kemudian menurun kerana korpus luteum tidak lagi merembeskannya.
• Endometrium tebal tidak lagi boleh dikekalkan, jadi ia terurai dan luruh sebagai haid.

• (a) Plasenta, disambung kepada fetus oleh tali pusat, melekatkan fetus pada dinding rahim.
• (b) Oksigen dan glukosa (juga asid amino atau antibodi) berpindah dari ibu ke fetus.
• Karbon dioksida (atau urea) berpindah dari fetus ke ibu.
• Bahan ini merentasi melalui resapan, dan kedua-dua bekalan darah tidak bercampur.
• (c) Cecair amnion melindungi fetus dan menyerap kejutan.
• Ia juga menyokong fetus dan mengekalkan suhunya stabil.

• (a) Pertumbuhan ialah peningkatan kekal dan tak berbalik saiz dan jisim kering organisma.
• (b) Serangga mempunyai eksoskeleton tegar yang tidak boleh meregang, jadi ia tidak boleh membesar selagi kutikel itu ada.
• Ia menanggalkan eksoskeleton melalui penyalinan kulit, kemudian mengembang cepat sebelum kutikel baharu mengeras, memberi lengkung berbentuk tangga.
• (c) Metamorfosis sempurna ada peringkat pupa manakala metamorfosis tidak sempurna tiada.
• Dalam metamorfosis sempurna larva sangat berbeza daripada dewasa, manakala dalam tidak sempurna nimfa menyerupai dewasa.
• Contohnya ialah rama-rama (sempurna) dan belalang (tidak sempurna).

Sistem pembiakan lelaki menghasilkan sperma dalam testis dan menyampaikannya melalui vas deferens, uretra dan zakar semasa persetubuhan; sistem pembiakan wanita menghasilkan ovum dalam ovari, membolehkan persenyawaan biasanya dalam oviduk, dan rahimnya menyokong serta memberi makan fetus yang membesar sehingga kelahiran. Mengetahui nama dan fungsi tepat setiap struktur, bukan sekadar kedudukannya, penting untuk soalan melabel dalam topik ini.

Sperma dihasilkan secara berterusan melalui spermatogenesis dalam testis selepas akil baligh, manakala ovum dihasilkan melalui oogenesis dalam ovari, dengan biasanya satu ovum matang dan dibebaskan setiap kitaran; kedua-dua proses bergantung pada meiosis untuk mengurangkan separuh bilangan kromosom supaya zigot terhasil mempunyai bilangan normal selepas persenyawaan. Kedua-dua proses ini juga menghasilkan variasi genetik melalui pindah silang dan pengasingan bebas semasa meiosis.

Dalam kitaran haid selama kira-kira 28 hari, dinding rahim menebal sebagai persediaan untuk kemungkinan kehamilan, satu ovum dibebaskan daripada ovari sekitar titik tengah kitaran dalam proses dipanggil ovulasi, dan jika ovum tidak disenyawa dalam masa kira-kira 24 jam, dinding tebal itu terurai dan luruh sebagai pendarahan haid. Oleh sebab panjang kitaran boleh berbeza antara individu, soalan peperiksaan biasanya menyatakan 'kira-kira 28 hari' berbanding menganggapnya nombor tetap.

Nukleus sperma bergabung dengan nukleus ovum dalam oviduk membentuk zigot, yang membahagi berulang kali semasa bergerak ke rahim, berimplan dalam dinding tebal, dan berkembang melalui peringkat embrio menjadi fetus, memperoleh organ dan tisu sepanjang kira-kira sembilan bulan kehamilan. Peringkat awal ini amat terdedah kepada gangguan, sebab itu beberapa minggu pertama kehamilan dianggap kritikal.

Kembar seiras (monozigot) terbentuk apabila satu ovum tersenyawa berpecah kepada dua embrio berasingan awal dalam perkembangan, memberikan mereka gen yang sama dan sentiasa jantina yang sama; kembar tak seiras (dizigot) terbentuk apabila dua ovum berasingan dibebaskan dan disenyawa oleh dua sperma berbeza dalam kitaran sama, menjadikan mereka secara genetik tidak lebih serupa daripada adik-beradik biasa. Oleh sebab kembar seiras berkongsi semua gen, perbezaan antara mereka pada usia dewasa biasanya dikaitkan dengan persekitaran berbanding baka.

Pertumbuhan ialah peningkatan kekal dan tak berbalik saiz dan jisim kering organisma, dicapai melalui pembahagian sel, pembesaran sel dan pembezaan sel; dalam manusia ia mengikut lengkung berbentuk S (sigmoid), dengan fasa berbeza iaitu perlahan, pantas dan kemudian mendatar bersamaan dengan bayi, remaja dan dewasa. Kadar pertumbuhan sendiri boleh dikira dan diplot, sebab itu lengkung pertumbuhan biasanya digandingkan dengan graf kadar pertumbuhan dalam soalan gaya peperiksaan lampau.

Hormon perangsang folikel (FSH) daripada kelenjar pituitari merangsang folikel dalam ovari untuk berkembang dan merembeskan estrogen, yang menebalkan dinding rahim dan, pada paras cukup tinggi, mencetuskan lonjakan tajam hormon luteinize (LH) yang menyebabkan ovulasi; progesteron, dirembeskan kemudian oleh baki folikel, mengekalkan dinding rahim sehingga sama ada ia menyokong kehamilan atau menurun, membenarkan haid bermula. Urutan empat hormon ini sering diuji dengan memberi graf paras hormon dan meminta pelajar mengenal pasti hormon mana sepadan dengan garis dan fasa yang mana.

Plasenta ialah organ yang terbentuk daripada tisu ibu dan fetus, dan melekatkan fetus pada dinding rahim melalui tali pusat; ia membolehkan oksigen, glukosa dan nutrien lain meresap daripada darah ibu ke fetus dan membolehkan karbon dioksida serta urea meresap arah bertentangan, sambil mengekalkan kedua-dua bekalan darah berasingan dan bukan bercampur secara terus. Sawar ini juga melindungi fetus daripada kebanyakan, walaupun bukan semua, bahan berbahaya dan patogen yang beredar dalam darah ibu.

Sesetengah haiwan berkembang melalui metamorfosis dan bukan sekadar membesar: serangga seperti belalang menunjukkan metamorfosis tidak sempurna, melalui peringkat telur, nimfa dan dewasa yang menyerupai satu sama lain, manakala serangga seperti rama-rama menunjukkan metamorfosis sempurna, melalui peringkat telur, larva, pupa dan dewasa yang kelihatan sangat berbeza antara satu sama lain. Kedua-dua jenis metamorfosis dikawal oleh hormon yang dirembeskan daripada kelenjar di kepala dan toraks serangga, serupa pada dasarnya dengan cara fitohormon mengawal pertumbuhan tumbuhan.