Tingkatan 4 · Jawapan berkerja

Sokongan dan Pergerakan dalam Manusia dan Haiwan, jawapan berkerja

Jawapan berkerja penuh untuk Sokongan dan Pergerakan dalam Manusia dan Haiwan, soalan berstruktur dan esei asli dengan kata kunci skema pemarkahan ditonjolkan.

Tempah Kelas Percubaan

Percubaan berbayar 1 jam · Balasan hari yang sama

Bagaimana topik ini diperiksa

Menerangkan cara otot antagonis membengkok dan meluruskan lengan.
Membandingkan tiga jenis rangka.
Melabel sendi dan menamakan bahagiannya.
Menerangkan, dengan merujuk miotom dan sirip, cara struktur ikan sesuai untuk berenang.
Menerangkan cara rangka burung yang berongga dan bercantum serta sternum berlunas sesuai untuk terbang.
Menyatakan satu punca, satu kesan dan satu langkah pencegahan bagi artritis atau osteoporosis.

Struktur jawapan model

Baca kata perintah dan jawab mengikut markah, satu isi jelas bagi setiap markah.
Takrifkan istilah biologi utama dengan tepat sebelum menerangkannya.
Terangkan proses atau sebab dalam urutan yang betul, menggunakan istilah yang tepat.
Jika berguna, tambah rajah berlabel atau contoh berkerja.
Akhiri dengan kaitan yang diminta soalan (sebab → kesan, struktur → fungsi).

Jawapan berkerja penuh

Terangkan cara otot antagonis membengkok kemudian meluruskan lengan pada siku.

[5]

Tunjuk jawapan

Otot hanya boleh **menarik dengan mengecut**, bukan menolak, jadi ia bekerja dalam **pasangan antagonis**. Untuk **membengkokkan** lengan, **bisep mengecut** dan menarik lengan bawah ke atas manakala **trisep mengendur**. Untuk **meluruskan** lengan, **trisep mengecut** dan menarik lengan bawah ke bawah manakala **bisep mengendur**. Kerana satu otot menyongsangkan tindakan otot lain, **sendi engsel** pada siku boleh bergerak dua-dua arah.

otot hanya boleh menarikpasangan antagonisbisep mengecut, trisep mengendurtrisep mengecut, bisep mengendursendi engsel

Terangkan mengapa satu otot tidak boleh menggerakkan sendi dua-dua arah.

[4]

Tunjuk jawapan

Otot menghasilkan daya hanya dengan **mengecut**, iaitu **memendekkannya** dan **menarik** kedua-dua titik lekatannya (**tendon**) lebih rapat; ia **tiada cara untuk memanjang secara aktif bagi menolak** tulang. Oleh itu satu otot boleh menarik tulang dalam **satu arah** sahaja. **Otot antagonis kedua** diperlukan untuk mengecut dan **menarik sendi semula** ke arah bertentangan sebaik sahaja otot pertama mengendur.

pengecutan hanya memendek dan menariktidak boleh menolaksatu arah sahajaotot antagonis diperlukanmenarik semula ke arah bertentangan

Terangkan cara struktur ikan sesuai untuk pergerakan melalui air.

[6]

Tunjuk jawapan

Ikan mempunyai **tulang belakang fleksibel** dan **blok otot dipanggil miotom** yang tersusun di sepanjang **kedua-dua belah badan**. Miotom mengecut secara **berurutan**, membengkokkan badan menjadi **gelombang sisi ke sisi** yang **menolak melawan air yang tumpat** dan menggerakkan ikan ke hadapan. **Sirip ekor** memberi sebahagian besar **daya tujah ke hadapan**, manakala sirip lain **mengawal arah, mengimbang dan membrek**. **Bentuk badan aerodinamik** mengurangkan **seretan** semasa ikan bergerak melalui air.

tulang belakang fleksibelmiotom pada kedua-dua belahmengecut berurutangelombang badan menolak airdaya tujah sirip ekorsirip mengawal arah dan mengimbangaerodinamik kurangkan seretan

Terangkan cara rangka burung disesuaikan untuk terbang.

[5]

Tunjuk jawapan

Tulang burung kebanyakannya **berongga**, menjadikan rangka **ringan** supaya kurang jisim perlu diangkat, dan **bercantum** secara meluas, mengurangkan bilangan sendi berasingan dan menjadikan rangka **tegar dan stabil**. **Sternum berlunas**, iaitu rabung tulang pada dada, memberi **luas permukaan yang besar** untuk melekatkan **otot penerbangan kuat**. Otot ini menarik **sayap ke bawah** untuk menghasilkan **daya angkat dan tujahan**, kemudian mengendur apabila otot lebih kecil mengangkat sayap semula.

tulang berongga kurangkan jisimtulang bercantum beri ketegaransternum berlunasluas permukaan untuk lekatan otototot penerbangan tarik sayap ke bawah

Bandingkan tiga jenis rangka dan beri satu contoh setiap satu.

[6]

Tunjuk jawapan

**Rangka hidrostatik** menggunakan **tekanan bendalir** yang tertahan dalam badan, dan otot memicit bendalir untuk bergerak, seperti pada **cacing tanah**. **Eksoskeleton** ialah **cengkerang luar keras** yang juga **melindungi** badan lembut, seperti pada **serangga dan ketam**, tetapi kerana ia tegar haiwan perlu **menyalin kulit** untuk membesar. **Endoskeleton** ialah **kerangka dalaman tulang dan rawan** yang menyokong badan dan **melekatkan otot**, seperti pada **manusia dan vertebrata lain**, dan ia membesar sedikit demi sedikit bersama haiwan.

hidrostatik guna tekanan bendalir (cacing tanah)eksoskeleton ialah cengkerang luar (serangga)perlu menyalin kulit untuk membesarendoskeleton dalaman (manusia)membesar bersama haiwan

Nyatakan satu punca, satu kesan dan satu langkah pencegahan bagi osteoporosis.

[4]

Tunjuk jawapan

**Punca:** pengambilan **kalsium atau vitamin D** yang rendah (juga perubahan hormon atau penuaan), jadi tulang **dipecah lebih cepat daripada ia dibina semula**. **Kesan:** **ketumpatan** tulang **menurun**, menjadikan tulang **rapuh** jadi ia **mudah patah**, walaupun daripada jatuh yang kecil. **Langkah pencegahan:** **senaman menanggung berat** yang kerap bersama pengambilan **kalsium dan vitamin D** yang cukup membantu mengekalkan tulang tumpat.

kalsium atau vitamin D rendahdipecah lebih cepat daripada dibinaketumpatan tulang menurunmudah patahsenaman menanggung berat dan kalsium

Bezakan antara tendon dan ligamen, serta antara terkehel dan terseliuh.

[4]

Tunjuk jawapan

**Tendon** menyambung **otot kepada tulang**, jadi pengecutan menarik tulang; **ligamen** menyambung **satu tulang kepada tulang lain** dan memegang sendi bersama. **Terkehel** ialah **tulang tersengkang keluar daripada sendinya**, selalunya **mengoyakkan ligamen**; **terseliuh** ialah **regangan berlebihan atau koyak separa ligamen** yang lebih ringan dengan **tulang masih di tempatnya**.

tendon sambung otot ke tulangligamen sambung tulang ke tulangterkehel ialah tulang keluar senditerseliuh ialah ligamen koyak, tulang di tempat

Frasa yang mendapat markah

Jenis rangka: Rangka hidrostatik (contoh cacing tanah), eksoskeleton (contoh serangga) dan endoskeleton (contoh manusia) menyokong dan membenarkan pergerakan.
Sistem otot rangka: Tulang memberi sokongan, sendi membenarkan pergerakan, dan otot dilekatkan oleh tendon menghasilkan daya.
Sendi: Sendi engsel (siku, lutut) membenarkan pergerakan satu satah; sendi lesung dan bebola (bahu, pinggul) membenarkan pergerakan pelbagai arah.
Otot antagonis: Otot bekerja berpasangan: apabila bisep mengecut membengkokkan lengan, trisep mengendur, dan sebaliknya meluruskannya.
Pergerakan dan lokomosi: Pengecutan otot menarik tulang merentasi sendi untuk menghasilkan pergerakan; lokomosi ialah pergerakan seluruh badan.
Isu kesihatan: Artritis (keradangan sendi) dan osteoporosis (tulang lemah) menjejaskan sistem otot rangka.
Lokomosi dalam air: Ikan membengkokkan tulang belakangnya yang fleksibel menjadi gelombang sisi ke sisi dengan mengecutkan blok otot miotom yang tersusun di sepanjang kedua-dua belah badan, menolak melawan air yang lebih tumpat. Sirip ekor menyediakan sebahagian besar daya tujah ke hadapan, manakala sirip dorsal, pelvis dan pektoral memberi kestabilan, kawalan arah dan brek semasa ikan berenang.
Lokomosi dalam udara: Rangka burung ringan kerana banyak tulangnya berongga dan bercantum, mengurangkan bilangan sendi berasingan serta jisim keseluruhan yang perlu diangkat. Sternum berlunas, iaitu rabung tulang pada dada, melekatkan otot penerbangan besar yang menarik sayap ke bawah untuk menghasilkan daya angkat dan tujahan, kemudian mengendur apabila otot lebih kecil mengangkat sayap semula.

Soalan lazim

Bagaimana otot antagonis menggerakkan lengan?

Otot hanya boleh menarik, bukan menolak, jadi ia bekerja berpasangan antagonis. Untuk membengkokkan lengan, bisep mengecut dan menarik lengan bawah ke atas manakala trisep mengendur. Untuk meluruskan lengan, trisep mengecut dan menarik lengan bawah ke bawah manakala bisep mengendur. Kerana satu otot membatalkan tindakan otot lain, sendi boleh bergerak dua arah.

Apa beza tendon dan ligamen?

Tendon ialah jalur kuat yang menyambung otot ke tulang, supaya apabila otot mengecut ia menarik tulang. Ligamen menyambung satu tulang ke tulang lain pada sendi dan memegang tulang bersama sambil membenarkan pergerakan terkawal. Tendon menyambung otot ke tulang; ligamen menyambung tulang ke tulang.

Apakah tiga jenis rangka?

Rangka hidrostatik menggunakan tekanan bendalir dalam badan, seperti cacing tanah. Eksoskeleton ialah penutup luar keras, seperti serangga dan ketam, yang juga melindungi badan. Endoskeleton ialah rangka dalaman tulang atau rawan, seperti manusia dan vertebrata lain, yang menyokong badan dan menyediakan lekatan untuk otot.