Daun sebagai Organ Utama Transpirasi

Apa itu transpirasi

Air yang diserap oleh akar bergerak naik melalui xilem ke daun, tempat kebanyakannya menyejat daripada permukaan sel lembap dalam daun dan meresap keluar sebagai wap air, terutamanya melalui stoma. Hanya sebahagian kecil air yang diserap sebenarnya digunakan dalam fotosintesis atau disimpan oleh tumbuhan.

Turus air berterusan di dalam salur xilem disatukan oleh kohesi antara molekul air dan adhesi kepada dinding salur, jadi apabila air menyejat daripada daun, ia menarik keseluruhan turus itu ke atas daripada akar, penjelasan ini dikenali sebagai teori kohesi-tegangan.

Faktor yang mempengaruhi kadar transpirasi

Mengapa transpirasi penting

Ketiga-tiga kesan ini berkait: penyejatan yang sama yang memacu tarikan transpirasi turut menyejukkan daun dan mengekalkan sel-selnya turgid, jadi tumbuhan yang mengalami transpirasi sangat pantas pada hari panas boleh layu jika kehilangan air daripada daun melebihi pengambilan air oleh akar.

• Ia mencipta tarikan transpirasi, daya utama yang menarik air dan garam mineral terlarut ke atas melalui xilem daripada akar.
• Ia membantu menyejukkan tumbuhan, kerana air yang menyejat menyerap tenaga haba daripada daun.
• Ia mengekalkan sel turgid, yang membantu menyokong bahagian tumbuhan yang tidak berkayu.
• Ia membekalkan aliran berterusan ion mineral terlarut, seperti nitrat dan magnesium, kepada sel daun yang memerlukannya untuk pertumbuhan dan pembentukan klorofil.

Bagaimana ia diperiksa

Tugasan biasa termasuk menerangkan cara potometer mengukur kadar pengambilan air sebagai anggaran kadar transpirasi, menerangkan mengapa transpirasi lebih pantas dalam keadaan tertentu, atau membandingkan kadar transpirasi pada permukaan daun atas berbanding bawah menggunakan kertas kobalt klorida.

Soalan contoh berformat peperiksaan

Soalan. Satu potometer disediakan dengan pucuk berdaun, dan jarak gelembung udara bergerak sepanjang tiub kapilari dalam lima minit direkodkan dalam empat keadaan: udara statik, kipas meniup ke arah pucuk, pucuk dalam beg plastik, dan pucuk digerakkan lebih dekat kepada lampu terang. (a) Nyatakan keadaan mana akan memberikan pergerakan gelembung paling pantas, dan terangkan sebabnya.

(b) Nyatakan keadaan mana akan memberikan pergerakan gelembung paling perlahan, dan terangkan sebabnya. (c) Terangkan sebab potometer mengukur pengambilan air dan bukan transpirasi secara langsung, dan sebab ini masih menjadi anggaran yang berguna.

(d) Cadangkan satu langkah berjaga-jaga yang diperlukan semasa menyediakan potometer untuk mendapatkan bacaan yang boleh dipercayai.

Jawapan model. (a) Lampu terang memberikan pergerakan gelembung paling pantas, kerana keamatan cahaya lebih tinggi menyebabkan lebih banyak stoma terbuka lebih luas, meningkatkan kecerunan kepekatan wap air keluar daripada daun dan seterusnya kadar transpirasi. (b) Beg plastik memberikan pergerakan paling perlahan, kerana ia memerangkap wap air di sekeliling daun, meningkatkan kelembapan sejurus di luar stoma dan mengurangkan kecerunan kepekatan yang memacu resapan keluar.

(c) Potometer mengukur kadar pucuk mengambil air, bukan kadar wap air meninggalkan daun secara langsung, tetapi kerana kebanyakan air yang diambil hilang melalui transpirasi, kadar pengambilan air memberikan anggaran hampir tepat dan boleh digunakan bagi kadar transpirasi. (d) Radas mesti disusun di bawah air dan semua sambungan dimeterai (contohnya dengan petroleum jeli) supaya tiada gelembung udara atau kebocoran memasuki sistem, yang boleh memberikan bacaan tidak tepat.

Soalan latihan

Cuba jawab. Seorang pelajar membandingkan bilangan stoma pada permukaan atas dan bawah daun yang sama menggunakan kupasan varnis kuku lutsinar, dan mendapati jauh lebih banyak stoma pada permukaan bawah. Terangkan bagaimana pemerhatian ini berkaitan dengan kadar kehilangan air daun, dan cadangkan satu kelebihan kepada tumbuhan apabila kebanyakan stomanya berada pada permukaan bawah.

Petua peperiksaan

Istilah penting

Ulang kaji istilah berkaitan ini untuk menjawab soalan transpirasi dengan tepat:

• Transpirasi, kehilangan wap air daripada tumbuhan, terutamanya melalui daun.
• Aliran transpirasi, aliran berterusan air dan garam mineral ke atas yang dipacu oleh transpirasi.
• Xilem, tisu yang membawa air daripada akar ke daun.
• Stoma, liang tempat kebanyakan wap air meninggalkan daun.
• Sel rerambut akar, tempat penyerapan air daripada tanah memulakan laluan yang berakhir dengan transpirasi.

Sumber:SRC-DSKP-EN

Soalan lazim

Lagi untuk Struktur dan Fungsi Daun