Pengangkutan aktif

Dalam silibus dan peperiksaan

Pengangkutan aktif ialah proses yang digunakan oleh silibus untuk menerangkan situasi di mana sesuatu bahan mesti bergerak menentang kecerunan kepekatannya, dan ia paling kerap diuji melalui contoh penyerapan ion mineral oleh rambut akar, atau penyerapan semula glukosa dalam nefron ginjal, kedua-duanya memerlukan tenaga yang dibebaskan daripada respirasi aerobik dalam mitokondrion. Soalan berstruktur biasanya memberikan calon satu senario di mana sesuatu bahan lebih pekat di dalam sel berbanding di luar, dan bertanya proses pengangkutan yang manakah antara tiga (resapan, osmosis atau pengangkutan aktif) yang pasti berlaku, dengan jangkaan jawapan 'pengangkutan aktif' berserta sebab yang merujuk kepada arah pergerakan menentang kecerunan dan penglibatan ATP serta protein pembawa. Kesilapan yang kerap berlaku ialah menerangkan pengangkutan aktif tanpa menyebut ia memerlukan tenaga, atau menerangkannya sebagai sentiasa lebih pantas daripada resapan, sedangkan ciri penentu yang dicari oleh pemeriksa ialah arah pergerakan berbanding kecerunan, bukan kelajuan. Calon juga sering diminta menerangkan sebab sel yang menjalankan banyak pengangkutan aktif, seperti sel rambut akar atau sel tubul ginjal, mengandungi bilangan mitokondrion yang luar biasa banyak, mengaitkan istilah ini secara terus kembali kepada respirasi sel dan struktur organel yang dipelajari dalam bab-bab awal. Calon kadangkala bermasalah menerangkan sebab pengangkutan aktif masih diperlukan walaupun resapan secara teorinya boleh menggerakkan bahan yang sama; jawapan yang dijangka oleh pemeriksa ialah sebaik sahaja bahan di dalam sel menjadi lebih pekat berbanding di luar, resapan sahaja tidak lagi dapat menggerakkan lebih banyak bahan itu masuk, jadi hanya pengangkutan aktif dapat meneruskan penyerapan. Buku teks turut menekankan bahawa protein pembawa yang terlibat dalam pengangkutan aktif bersifat khusus kepada zarah tertentu, sama seperti tapak aktif enzim yang khusus kepada substrat tertentu.

Contoh

Sel rambut akar menyerap ion mineral seperti nitrat daripada tanah melalui pengangkutan aktif, walaupun kepekatan ion itu sudah lebih tinggi di dalam sel rambut akar berbanding air tanah di sekelilingnya.

Istilah berkaitan

ResapanOsmosis

Sumber:SRC-DSKP-EN