Resapan

Dalam silibus dan peperiksaan

Resapan ialah salah satu daripada tiga cara zarah bergerak merentasi membran sel yang dibandingkan secara langsung dalam silibus, dan soalan peperiksaan kerap membentangkan ketiga-tiganya (resapan, osmosis dan pengangkutan aktif) dalam satu jadual atau soalan berstruktur yang meminta calon menyatakan proses yang berlaku serta menjustifikasikan pilihan itu berdasarkan maklumat yang diberikan. Calon perlu dapat mengenal pasti resapan daripada sesuatu senario yang menerangkan sebarang zarah, seperti oksigen, karbon dioksida atau ion mineral terlarut, bergerak menuruni kecerunan kepekatannya sendiri tanpa penggunaan tenaga, serta menerangkan bagaimana faktor seperti suhu, luas permukaan dan kecuraman kecerunan kepekatan mempengaruhi kadarnya. Punca paling kerap kehilangan markah ialah gagal membezakan resapan daripada osmosis: resapan terpakai bagi sebarang jenis zarah, manakala osmosis dikhususkan bagi pergerakan molekul air merentasi membran separa telap sahaja, jadi jawapan yang menerangkan pergerakan air harus menggunakan istilah osmosis, bukan resapan, sebaik sahaja membran terlibat. Kesilapan lain yang kerap berlaku ialah menerangkan resapan sebagai memerlukan tenaga daripada sel; oleh sebab ia menggerakkan zarah menuruni kecerunan kepekatan, resapan ialah proses pasif, dan menyatakan ia memerlukan ATP ialah kesilapan fakta yang khusus dicari oleh pemeriksa. Contoh harian seperti bau makanan yang merebak merentasi sesebuah bilik, atau bau minyak wangi yang mula disedari sejurus selepas disembur, kerap digunakan dalam item aneka pilihan Kertas 1 untuk menguji sama ada calon dapat mengenali resapan di luar konteks biologi yang ketat. Calon turut disarankan mengingati bahawa kadar resapan meningkat apabila luas permukaan bertambah, kecerunan kepekatan menjadi lebih curam, atau suhu meningkat, dan ketiga-tiga faktor ini sering diuji bersama dalam satu soalan berstruktur.

Contoh

Apabila setitik larutan kalium permanganat ungu diletakkan dalam air yang tenang, warnanya merebak ke luar dari semasa ke semasa melalui resapan, bergerak dari kawasan berkepekatan tinggi ke kawasan yang lebih cair.

Istilah berkaitan

OsmosisPengangkutan aktif

Sumber:SRC-DSKP-EN