Tingkatan 5 · Kesilapan biasa

Gerak Balas dalam Tumbuhan, kesilapan biasa

Kesilapan yang pelajar SPM lakukan pada Gerak Balas dalam Tumbuhan, sebab setiap satu hilang markah, dan versi yang betul.

Tempah Kelas Percubaan

Percubaan berbayar 1 jam · Balasan hari yang sama

Kesilapan, sebab ia hilang markah, dan pembetulan

Kesilapan biasa	Sebab hilang markah	Apa yang dapat markah
Mengatakan tumbuhan 'bergerak' ke arah cahaya seperti haiwan.	Pertumbuhan dikelirukan dengan pergerakan seluruh badan.	Tumbuhan tidak berpindah; sel pada sisi berbayang pucuk memanjang lebih daripada sel pada sisi bercahaya, jadi pucuk tumbuh dan membengkok ke arah cahaya.
Menulis auksin berkumpul di sisi bercahaya pucuk yang disinari.	Pelajar menjangka hormon terkumpul di tempat rangsangan paling kuat.	Auksin berkumpul di sisi berbayang, jadi sel itu memanjang lebih dan pucuk membengkok ke arah, bukan menjauhi, cahaya.
Mengelirukan geotropisme dengan fototropisme dalam jawapan.	Kedua-dua tropisme diperiksa dalam bahagian sama, jadi namanya bercampur.	Geotropisme ialah gerak balas pertumbuhan terhadap graviti; fototropisme ialah gerak balas pertumbuhan terhadap cahaya, dan satu organ boleh menunjukkan kedua-dua gerak balas serentak.
Mengatakan akar tumbuh ke arah cahaya.	Pelajar menganggap setiap organ bergerak balas sama seperti pucuk terhadap cahaya.	Akar bersifat fototropisme negatif, jadi ia biasanya tumbuh menjauhi cahaya dan, pada masa sama, geotropisme positif masuk ke dalam tanah.
Menganggap setiap akar yang tumbuh ke bawah hanya bergerak balas kepada geotropisme.	Geotropisme diajar dahulu, jadi ia diguna pakai secara automatik.	Akar biasanya tumbuh ke bawah terutamanya kerana geotropisme, tetapi hidrotropisme menjadi pengaruh lebih kuat apabila tanah amat kering dan terdapat cerun kelembapan jelas ke satu sisi.
Memanggil lipatan daun Mimosa pudica sebagai tropisme, atau menamakannya tigmotropisme.	Rangsangannya ialah sentuhan, jadi ia kelihatan seperti sepatutnya tigmotropisme.	Lipatan daun ialah gerak balas nasti (seismonasti) disebabkan perubahan pantas tekanan turgor; arahnya tidak bergantung pada arah sentuhan, jadi ia tidak boleh menjadi tropisme.
Mengatakan arah gerak balas nasti bergantung pada sisi mana yang dirangsang.	Pelajar menggunakan logik tropisme pada gerak balas nasti.	Gerak balas nasti memberi gerak balas sama tidak kira arah rangsangan itu datang; hanya arah tropisme bergantung pada arah rangsangan.
Mengatakan cahaya memusnahkan atau memecahkan auksin di sisi bercahaya pucuk.	Penjelasan lama yang kini tidak lagi diajar kadangkala diingati semula.	Auksin tidak dimusnahkan; ia diagihkan semula, bergerak secara sisi ke sisi berbayang supaya sisi itu memanjang lebih pantas.
Menganggap kepekatan tinggi auksin sentiasa menggalakkan pertumbuhan, dalam akar dan pucuk sama sekali.	Kesan auksin pada sel pucuk diajar dahulu dan digeneralisasikan kepada setiap organ.	Sel akar dan sel pucuk bergerak balas berbeza terhadap kepekatan auksin yang sama: ia menggalakkan pemanjangan dalam sel pucuk tetapi merencat pemanjangan dalam sel akar pada kepekatan itu.
Menghuraikan statolit sebagai sejenis hormon.	Statolit diperkenalkan bersama auksin, jadi kedua-duanya bercampur.	Statolit ialah organel padat berkanji di dalam sel tudung akar yang mendap mengikut graviti; auksin ialah hormon yang taburannya dipercayai dipengaruhi oleh statolit.
Menganggap fitohormon sintetik bertindak sama pada sebarang kepekatan yang digunakan.	Pelajar menganggap hormon seperti suis on/off, bukan bahan bergantung dos.	Kesan auksin sintetik bergantung pada kepekatannya: kepekatan rendah menggalakkan pengakaran atau perkembangan buah, manakala kepekatan jauh lebih tinggi diperlukan untuk bertindak sebagai racun rumpai terpilih, dan dos berlebihan boleh merosakkan tanaman itu sendiri.
Mengatakan racun rumpai terpilih membunuh semua tumbuhan di ladang.	Perkataan racun rumpai kedengaran seperti sepatutnya tidak terpilih.	Racun rumpai terpilih dipilih untuk menyebabkan rumpai berdaun lebar tertentu tumbuh tidak terkawal sehingga mati, sambil tidak banyak menjejaskan tanaman berdaun sempit.

Cara mengelakkan kesilapan ini

Senaraikan tropisme dengan rangsangan dan satu contoh jelas bagi setiap satu.
Terangkan fototropisme menggunakan taburan auksin, langkah demi langkah, dari rangsangan hingga bengkokan.
Catat kegunaan pertanian utama hormon tumbuhan dengan contoh khusus bagi setiap kegunaan.
Lakar bagaimana pemendapan statolit dalam tudung akar berkait dengan pengagihan semula auksin dalam geotropisme.
Bina jadual perbandingan yang membezakan tropisme dan gerak balas nasti mengikut arah dan mekanisme.
Latih menghuraikan eksperimen fototropisme atau geotropisme, termasuk persediaan, pemboleh ubah dan hasil dijangka.

Soalan lazim

Bagaimana pucuk membengkok ke arah cahaya?

Apabila cahaya menyinari satu sisi pucuk, hormon auksin yang dihasilkan di hujung pucuk bergerak dan berkumpul di sisi berbayang berbanding sisi bercahaya. Auksin menjadikan sel memanjang, jadi sel di sisi berbayang tumbuh lebih panjang daripada di sisi bercahaya. Pertumbuhan tidak sama ini menyebabkan pucuk membengkok ke arah cahaya, gerak balas fototropisme positif yang membantu tumbuhan menangkap lebih cahaya untuk fotosintesis.

Apa beza fototropisme dan geotropisme?

Fototropisme ialah gerak balas pertumbuhan tumbuhan terhadap arah cahaya: pucuk tumbuh ke arah cahaya (positif) dan akar menjauhinya (negatif). Geotropisme ialah gerak balas terhadap graviti: akar tumbuh ke bawah ke arah graviti (positif) dan pucuk ke atas menjauhinya (negatif). Kedua-dua gerak balas dikawal oleh hormon yang sama, auksin, diagihkan semula dengan kesan berbeza pada pucuk dan akar.

Bagaimana hormon tumbuhan digunakan dalam pertanian?

Hormon tumbuhan digunakan untuk menggalakkan pertumbuhan akar dalam keratan sebelum ditanam, menghasilkan buah tanpa biji dengan mencetuskan pertumbuhan ovari tanpa persenyawaan, mengawal masa pemasakan buah untuk pengangkutan dan jualan, serta pada kepekatan lebih tinggi, sebagai racun rumpai terpilih yang menjadikan rumpai berdaun lebar tertentu tumbuh tidak terkawal sehingga mati. Semua kegunaan ini datang daripada memahami cara auksin mengawal pertumbuhan tumbuhan. Oleh sebab dos berkesan amat kecil, produk komersial menyatakan kepekatan tepat untuk mengelak merosakkan tanaman yang dirawat.