Translokasi

Sumber dan sinki

Sumber ialah mana-mana bahagian tumbuhan yang menghasilkan atau membebaskan makanan lebih pantas daripada ia menggunakannya, paling biasa daun matang yang berfotosintesis, atau organ simpanan yang membebaskan simpanannya. Sinki ialah mana-mana bahagian yang menggunakan atau menyimpan makanan, seperti akar yang membesar, tunas, bunga, buah atau biji yang berkembang.

Organ mana yang bertindak sebagai sumber atau sinki boleh berubah mengikut peringkat pertumbuhan tumbuhan; contohnya, akar simpanan boleh menjadi sinki semasa ia terisi dan kemudian bertindak sebagai sumber apabila simpanannya digunakan.

Cara translokasi berlaku

Gula yang dihasilkan di sumber dimuatkan secara aktif ke dalam tiub tapis floem, yang menurunkan potensi air di dalam tiub tapis itu. Air kemudian bergerak masuk daripada xilem berdekatan melalui osmosis, menaikkan tekanan di hujung sumber.

Di hujung sinki, gula disingkirkan dan digunakan, menaikkan potensi air di situ, jadi air mengikutinya keluar. Perbezaan tekanan antara hujung sumber dan sinki ini menolak larutan gula melalui floem, satu mekanisme dikenali sebagai aliran jisim.

Translokasi berbanding pengangkutan dalam xilem

Bagaimana ia diperiksa

Anda mungkin diminta mengenal pasti bahagian tumbuhan yang bertindak sebagai sumber dan sinki dalam satu senario tertentu, menerangkan mekanisme aliran jisim, atau mentafsir bukti eksperimen, seperti pengesanan gelang (menyingkirkan jalur kulit kayu dan floem) menyebabkan gula terkumpul di atas gelang itu.

Soalan contoh berformat peperiksaan

Soalan. Satu eksperimen pengesanan gelang dijalankan pada sebatang pokok: satu gelang lengkap kulit kayu dan floem disingkirkan mengelilingi batang, meninggalkan xilem utuh, dan pokok itu dibiarkan berdiri di ladang. Selepas beberapa minggu, kulit kayu di atas gelang itu diperhatikan membengkak.

(a) Terangkan mengapa menyingkirkan gelang floem tidak membunuh pokok itu serta-merta. (b) Terangkan mengapa kulit kayu di atas gelang itu membengkak.

(c) Ramalkan apa yang akhirnya akan berlaku kepada akar jika gelang itu tidak dibaiki.

Jawapan model. (a) Xilem, yang mengangkut air dan garam mineral, kekal utuh, jadi pokok itu boleh terus berfotosintesis dan daunnya tidak layu serta-merta. (b) Gula yang dihasilkan melalui fotosintesis di atas gelang tidak lagi dapat bergerak turun melalui floem (yang telah disingkirkan), jadi ia terkumpul di atas gelang, menyebabkan tisu di situ membengkak.

(c) Akar, yang bertindak sebagai sinki dan bergantung kepada floem untuk bekalan gula, akhirnya akan kebuluran makanan, menjadi lemah, dan boleh mati, kerana ia tidak dapat berfotosintesis sendiri dan tidak lagi menerima gula daripada pucuk.

Soalan latihan

Cuba soalan ini. Semasa pemasakan buah, buah yang sedang berkembang mengimport sejumlah besar gula daripada daun. (a) Nyatakan sama ada buah yang sedang berkembang itu bertindak sebagai sumber atau sinki pada peringkat ini.

(b) Terangkan, menggunakan hipotesis aliran jisim, bagaimana gula bergerak daripada daun matang ke buah. (c) Nyatakan apa yang akan berlaku kepada potensi air di dalam tiub tapis berhampiran buah apabila gula dinyahmuatkan di situ.

Petua peperiksaan

Istilah penting

• Translokasi, pengangkutan bahan makanan, terutamanya gula, melalui floem ke semua bahagian tumbuhan.
• Floem, tisu tumbuhan hidup, terdiri daripada tiub tapis dan sel pengiring, tempat translokasi berlaku.
• Aliran transpirasi, pergerakan berterusan air daripada akar melalui xilem ke daun, berbeza daripada pergerakan gula dalam translokasi.
• Transpirasi, kehilangan wap air daripada tumbuhan, terutamanya melalui stoma, yang menggerakkan aliran transpirasi tetapi bukan translokasi.

Sumber:SRC-DSKP-EN

Soalan lazim

Lagi untuk Pengangkutan dalam Tumbuhan