Menentukan Kepekatan Sap Sel Tisu Tumbuhan

Tujuan

Eksperimen ini menentukan kepekatan (molariti larutan sukrosa) sap sel tisu tumbuhan, menggunakan kentang sebagai tisu dan kaedah perubahan jisim.

Pemboleh Ubah

• Pemboleh ubah dimanipulasikan, kepekatan larutan sukrosa, contohnya 0.0, 0.2, 0.4, 0.6, 0.8, dan 1.0 mol/dm³.
• Pemboleh ubah bergerak balas, peratus perubahan jisim silinder kentang selepas rendaman.
• Pemboleh ubah dimalarkan, saiz (diameter dan panjang) dan jisim awal silinder kentang, tempoh rendaman, dan suhu larutan.

Bahan dan Radas

• sebiji kentang
• pengorek gabus
• pisau bedah
• pembaris
• larutan sukrosa pada julat kepekatan yang diketahui
• tabung uji atau bikar
• neraca elektronik
• kertas turas
• forsep
• jam randik
• kertas graf

Prosedur

1. Gunakan pengorek gabus untuk memotong beberapa silinder kentang berdiameter sama, kemudian potong setiap satu dengan pisau bedah dan pembaris supaya panjangnya sama.
2. Keringkan setiap silinder dengan kertas turas dan timbang menggunakan neraca elektronik untuk merekodkan jisim awalnya.
3. Letakkan satu silinder kentang ke dalam setiap kepekatan sukrosa, disimpan dalam tabung uji atau bikar berasingan, untuk tempoh tetap seperti 30 hingga 40 minit.
4. Keluarkan setiap silinder menggunakan forsep, keringkan dengan kertas turas untuk membuang larutan pada permukaan, dan timbang semula untuk merekodkan jisim akhirnya.
5. Kira peratus perubahan jisim bagi setiap kepekatan menggunakan formula: peratus perubahan jisim = ((jisim akhir - jisim awal) ÷ jisim awal) × 100.
6. Plotkan graf peratus perubahan jisim (paksi-y) melawan kepekatan larutan sukrosa (paksi-x).
7. Baca kepekatan pada titik graf melintasi sifar peratus perubahan (pintasan-x).

Keputusan Dijangka

Jisim silinder kentang dijangka meningkat dalam larutan sukrosa cair dan menurun dalam larutan sukrosa pekat, dengan peratus perubahan menjadi semakin negatif apabila kepekatan meningkat. Pada graf peratus perubahan jisim melawan kepekatan, garis itu melintasi sifar perubahan pada satu kepekatan tertentu, dalam contoh ini, kira-kira 0.4 mol/dm³, berdasarkan jadual di bawah.

Kesimpulan

Kepekatan larutan sukrosa pada titik silinder kentang tidak menunjukkan sebarang perubahan bersih dalam jisim, diperoleh daripada pintasan-x graf, adalah sama dengan kepekatan sap sel kentang. Pada kepekatan ini, tiada pergerakan osmosis bersih air masuk atau keluar daripada tisu kentang, kerana larutan luar dan sap sel mempunyai potensi air yang sama.

Keselamatan

• Kendalikan pisau bedah dan pengorek gabus dengan berhati-hati, memotong di atas jubin atau papan dan sentiasa menjauhi jari, untuk mengelakkan luka.
• Lap sebarang larutan yang tumpah dengan segera supaya meja dan lantai tidak menjadi licin.
• Basuh tangan selepas mengendalikan tisu kentang dan larutan, dan jangan merasa sebarang bahan di dalam makmal.

Kesilapan Biasa

Soalan gaya Kertas 3

Soalan 1 (hipotesis). Seorang pelajar ingin mencari kepekatan sap sel dalam sampel tisu lobak merah menggunakan kaedah perubahan jisim. Nyatakan satu hipotesis yang sesuai bagi penyiasatan ini.

Jawapan model. Semakin tinggi kepekatan larutan sukrosa luar, semakin besar penurunan jisim silinder lobak merah, kerana lebih banyak air meninggalkan sel secara osmosis apabila larutan sekeliling mempunyai potensi air lebih rendah daripada sap sel.

Soalan 2 (pemboleh ubah). Bagi penyiasatan yang sama, nyatakan pemboleh ubah dimanipulasikan, bergerak balas dan satu pemboleh ubah dimalarkan, serta berikan definisi secara operasi bagi pemboleh ubah bergerak balas.

Jawapan model. Pemboleh ubah dimanipulasikan ialah kepekatan larutan sukrosa; pemboleh ubah bergerak balas ialah peratus perubahan jisim silinder lobak merah; satu pemboleh ubah dimalarkan ialah panjang (atau jisim awal) setiap silinder, atau tempoh rendaman atau suhu. Secara operasi, pemboleh ubah bergerak balas ditakrifkan sebagai beza antara jisim akhir dan jisim awal, dibahagi jisim awal, didarab seratus.

Soalan 3 (penjadualan dan graf). Pelajar itu merendam silinder lobak merah dalam larutan sukrosa 0.0, 0.2, 0.4, 0.6 dan 0.8 mol/dm³ dan merekod peratus perubahan jisim +8, +4, 0, -5 dan -11 masing-masing. Terangkan cara pelajar itu patut mempersembahkan keputusan dan cara kepekatan sap sel diperoleh.

Jawapan model. Keputusan patut dijadualkan dengan tajuk lajur dan unit, kemudian diplot sebagai graf peratus perubahan jisim pada paksi-y melawan kepekatan sukrosa pada paksi-x, dengan garis lurus terbaik. Kepekatan sap sel dibaca daripada titik graf melintasi sifar perubahan (pintasan-x), di sini kira-kira 0.4 mol/dm³, kerana pada kepekatan itu tiada osmosis bersih dan larutan luar isotonik dengan sap sel.

Sumber:SRC-DSKP-EN

Soalan lazim