Kesan Kepekatan Larutan Terhadap Sel

Tujuan

Eksperimen ini menyiasat kesan merendam tisu tumbuhan (epidermis bawang merah atau daun Rhoeo discolor, yang menunjukkan perubahan warna jelas) dalam larutan berbeza kepekatan, dan membandingkannya dengan kesan yang dijangka pada sel haiwan (seperti sel darah merah) menggunakan gambar rajah atau slaid siap sedia, kerana darah segar tidak dikendalikan secara langsung dalam makmal sekolah.

Pemboleh Ubah

• Pemboleh ubah dimanipulasikan, kepekatan larutan luar (air suling dan sekurang-kurangnya tiga kepekatan sukrosa atau garam yang berbeza).
• Pemboleh ubah bergerak balas, keadaan sel tumbuhan, diperhatikan dan dikira di bawah mikroskop sebagai segah, lembik, atau berplasmolisis; dan, untuk perbandingan, keadaan sel haiwan yang digambarkan menggunakan gambar rajah sebagai normal, hemolisis (pecah), atau mengecut berkedut.
• Pemboleh ubah dimalarkan, tempoh rendaman, suhu larutan, jenis dan saiz sampel tisu, dan isi padu larutan yang digunakan.

Bahan dan Radas

• sebiji bawang merah atau sehelai daun Rhoeo discolor
• air suling
• larutan sukrosa sekurang-kurangnya tiga kepekatan berbeza
• forsep
• pisau bedah
• slaid mikroskop dan penutup slaid
• mikroskop cahaya
• jam randik
• gambar rajah atau slaid siap sedia sel darah merah dalam larutan berbeza, untuk perbandingan sel haiwan

Prosedur

1. Menggunakan forsep, kopek jalur nipis epidermis daripada daun atau bawang.
2. Letakkan satu jalur epidermis ke dalam setiap larutan, termasuk air suling sebagai salah satu keadaan, untuk tempoh tetap seperti 15 hingga 20 minit.
3. Pasang setiap jalur pada slaid berasingan dalam satu titik larutan yang sama seperti larutan rendamannya, dan tambah penutup slaid.
4. Perhatikan setiap slaid di bawah mikroskop dan rekodkan perkadaran sel yang kelihatan segah, lembik, atau berplasmolisis.
5. Bandingkan pemerhatian ini dengan gambar rajah sel darah merah yang berkelakuan serupa dalam setiap jenis larutan, untuk mengaitkan keputusan sel tumbuhan dengan tindak balas sel haiwan yang dijangka.

Keputusan Dijangka

Keadaan sel tumbuhan dijangka berubah mengikut kepekatan larutan luar, dan gambar rajah meramalkan corak yang serupa bagi sel haiwan, walaupun istilah khusus yang digunakan berbeza antara kedua-dua jenis sel.

Kesimpulan

Sel yang diletakkan dalam larutan cair (hipotonik) memperoleh air melalui osmosis: sel tumbuhan menjadi segah, manakala sel haiwan akan membengkak dan mungkin pecah. Sel yang diletakkan dalam larutan pekat (hipertonik) kehilangan air melalui osmosis: sel tumbuhan berplasmolisis, manakala sel haiwan akan mengecut dan berkedut.

Dinding sel membolehkan sel tumbuhan terus hidup dalam larutan cair yang akan memecahkan sel haiwan, kerana ia menahan tekanan yang terbina apabila sel menyerap air.

Keselamatan

Kesilapan Biasa

Soalan gaya Kertas 3

Soalan 1 (hipotesis). Seorang pelajar meletakkan jalur epidermis bawang merah dalam air suling dan dalam larutan sukrosa pekat. Nyatakan satu hipotesis tentang apa yang akan berlaku kepada sel, dan keputusan yang akan menyokongnya.

Jawapan model. Hipotesis: sel dalam larutan sukrosa pekat akan berplasmolisis, manakala sel dalam air suling kekal segah. Ia disokong jika, di bawah mikroskop, perkadaran sel yang lebih besar dalam larutan pekat menunjukkan sitoplasma tertarik daripada dinding sel.

Soalan 2 (pemboleh ubah dan ujian adil). Nyatakan pemboleh ubah dimanipulasikan dan bergerak balas serta satu pemboleh ubah yang mesti dimalarkan untuk mengekalkan perbandingan yang adil.

Jawapan model. Pemboleh ubah dimanipulasikan ialah kepekatan larutan luar; pemboleh ubah bergerak balas ialah perkadaran sel yang segah, lembik atau berplasmolisis. Satu pemboleh ubah dimalarkan ialah tempoh rendaman, dikekalkan sama bagi setiap jalur supaya perbandingan adil.

Soalan 3 (penjadualan dan graf). Pelajar mengira sel berplasmolisis pada empat kepekatan sukrosa. Cadangkan bagaimana keputusan patut direkodkan dan apa yang akan ditunjukkan oleh graf.

Jawapan model. Keputusan direkodkan dalam jadual dengan kepekatan sukrosa lawan peratus sel berplasmolisis. Graf peratus berplasmolisis (paksi-y) lawan kepekatan (paksi-x) meningkat apabila kepekatan bertambah, menunjukkan lebih banyak plasmolisis dalam larutan yang lebih pekat.

Soalan 4 (inferens). Dalam larutan paling pekat, hampir semua sel tumbuhan berplasmolisis. Apakah inferens yang boleh dibuat tentang pergerakan air?

Jawapan model. Inferensnya ialah sel telah kehilangan air melalui osmosis kepada larutan sekeliling, kerana larutan luar lebih pekat (hipertonik) daripada cecair sel. Air bergerak keluar dari sel menuruni kecerunan keupayaan air, jadi sitoplasma mengecut dan tertarik daripada dinding sel.

Sumber:SRC-DSKP-EN

Soalan lazim