Bagaimana Nisbah Dihibrid 9:3:3:1 Diperoleh

Titik permulaan: dua nisbah 3:1 berasingan

Dalam kacukan TtYy x TtYy, gen T/t dengan sendirinya memberikan nisbah 3:1 (3 dominan : 1 resesif), dan gen Y/y dengan sendirinya juga memberikan nisbah 3:1. Kerana kedua-dua gen memilih secara bebas (Hukum Kedua Mendel), nisbah gabungan didapati dengan mendarabkan kedua-dua nisbah itu, memperlakukan setiap pecahan hasil satu gen sebagai bebas daripada gen satu lagi.

Mendarab nisbah

Memadankan pecahan dengan petak Punnett

• 9/16 menunjukkan kedua-dua ciri dominan (contohnya bulat dan kuning), 9 daripada 16 kotak.
• 3/16 menunjukkan ciri dominan pertama dan resesif kedua (bulat, hijau), 3 daripada 16 kotak.
• 3/16 menunjukkan ciri resesif pertama dan dominan kedua (berkedut, kuning), 3 daripada 16 kotak.
• 1/16 menunjukkan kedua-dua ciri resesif (berkedut, hijau), 1 daripada 16 kotak.

Mengapa jalan pintas ini berfungsi

Jalan pintas pendaraban ini berfungsi kerana pemilihan bebas bermaksud kebarangkalian mewarisi kombinasi alel tertentu daripada dua gen berbeza bersamaan kebarangkalian mewarisi setiap alel secara berasingan, didarabkan bersama. Ini mengelakkan keperluan melukis grid 16 kotak penuh apabila hanya nisbah diperlukan.

Masalah terselesai 1 (mudah): pecahan yang menunjukkan kedua-dua ciri resesif

Dalam kacukan TtYy x TtYy, cari pecahan zuriat yang menunjukkan kedua-dua ciri resesif (berkedut dan hijau). Ambil setiap gen secara berasingan: peluang tt ialah 1/4 dan peluang yy ialah 1/4.

Mendarab kedua-dua pecahan bebas itu memberikan 1/4 x 1/4 = 1/16. Jadi 1/16 daripada zuriat berkedut dan hijau, yang sepadan dengan angka '1' terakhir dalam nisbah 9:3:3:1.

Masalah terselesai 2 (sederhana): meramal nisbah TtYy x Ttyy

Guna kaedah pendaraban bagi kacukan TtYy x Ttyy. Gen T/t ialah Tt x Tt, memberikan 3/4 bulat : 1/4 berkedut.

Gen Y/y ialah Yy x yy, memberikan 1/2 kuning : 1/2 hijau.

Jadi nisbah fenotip ialah 3 bulat kuning : 3 bulat hijau : 1 berkedut kuning : 1 berkedut hijau. Mendarab nisbah berasingan memberikan jawapan tanpa melukis grid 16 kotak.

Masalah terselesai 3 (aras SPM): menukar nisbah kepada bilangan zuriat

Kacukan TtYy x TtYy menghasilkan 160 zuriat. Ramalkan berapa banyak yang tergolong dalam setiap kelas fenotip.

Setiap kelas ialah pecahan daripada 16, jadi darabkan setiap pecahan dengan 160.

Bilangan yang dijangka ialah 90 bulat kuning : 30 bulat hijau : 30 berkedut kuning : 10 berkedut hijau. Keputusan sebenar berubah sedikit di sekitar angka ini kerana persenyawaan berlaku secara rawak, tetapi dengan jumlah yang besar, bilangannya terletak hampir dengan nisbah yang diramalkan.

Soalan latihan

Kerjakan setiap satu menggunakan kaedah pendaraban, kemudian semak jawapan di bawah.

• 1. Berapakah pecahan kacukan TtYy x TtYy yang bulat dan hijau (T_yy)?
• 2. Menggunakan kaedah pendaraban, apakah nisbah fenotip yang terhasil daripada kacukan TtYy x ttYy?
• 3. Dalam 240 zuriat kacukan TtYy x TtYy, berapa banyak yang dijangka berkedut dan kuning (ttY_)?

Jawapan

Kesilapan biasa

Sumber:SRC-DSKP-EN

Soalan lazim