Aplikasi Enzim dalam Kehidupan Harian

Enzim dalam industri makanan

Enzim dalam detergen dan perubatan

Serbuk pencuci biologi mengandungi protease, yang memecahkan kesan kotoran berasaskan protein seperti darah dan telur, dan lipase, yang memecahkan kesan kotoran lemak dan minyak. Enzim ini bertindak dengan berkesan pada suhu pencucian yang agak rendah, yang menjimatkan tenaga berbanding menggunakan air sangat panas sahaja.

Dalam perubatan, enzim digunakan dalam kit ujian diagnostik, contohnya jalur glukosa oksidase yang mengesan glukosa dalam air kencing atau darah untuk pemantauan diabetes. Sesetengah sediaan enzim juga diberikan kepada pesakit yang tidak dapat menghasilkan enzim pencernaan sendiri yang mencukupi, bagi membantu mereka mencerna makanan dengan betul.

Enzim terpegun

Enzim terpegun ialah enzim yang ditetapkan pada atau di dalam bahan sokongan pepejal, seperti manik gel alginat, dan bukan dibiarkan bebas dalam larutan. Ini membolehkan enzim digunakan semula berulang kali, dikekalkan berasingan daripada produk supaya tidak mencemarkannya, dan mudah dikeluarkan daripada campuran tindak balas, yang menjadikan proses industri lebih ekonomik dan cekap.

Bagaimana ia diperiksa

Soalan peperiksaan biasanya menamakan satu aplikasi industri atau isi rumah dan meminta anda mengenal pasti enzim yang terlibat serta menerangkan peranannya, atau meminta anda menerangkan mengapa penggunaan enzim lebih cekap berbanding proses bukan enzimatik yang setara. Anda juga mungkin diminta menerangkan satu kelebihan menggunakan enzim terpegun berbanding enzim bebas dalam proses industri.

Soalan contoh berformat peperiksaan

Soalan. Sebuah syarikat makanan mahu menghasilkan jus epal yang jernih secara murah dan dalam kuantiti besar. Ia menambah enzim pektinase kepada epal yang dihancurkan, dan menetapkan enzim itu pada manik gel kecil yang dipadatkan dalam satu turus, supaya jus mengalir melaluinya dan keluar di bahagian bawah.

(a) Nyatakan peranan pektinase dalam menghasilkan jus epal. (b) Enzim itu ditetapkan pada manik dan bukan dicampur bebas ke dalam jus.

Nyatakan nama yang diberikan kepada enzim yang digunakan dengan cara ini. (c) Berikan dua kelebihan kepada syarikat itu daripada menetapkan enzim pada manik.

(d) Terangkan mengapa turus itu dikekalkan pada suhu suam tetapi tidak dijadikan sangat panas.

Jawapan model. (a) Pektinase memecahkan pektin dalam epal yang dihancurkan, yang menjernihkan jus dan meningkatkan isi padu jus yang dibebaskan. (b) Ia ialah enzim terpegun.

(c) Mana-mana dua: enzim boleh digunakan semula berulang kali; jus tidak dicemari oleh enzim, jadi kurang penulenan diperlukan; enzim mudah diasingkan daripada produk; proses boleh dijalankan secara berterusan. (d) Suhu suam berhampiran suhu optimum enzim memberikan kadar tindak balas yang cepat; suhu yang sangat tinggi akan menyahaslikan enzim, mengubah bentuk tapak aktifnya supaya substrat tidak lagi muat dan tindak balas berhenti.

Soalan latihan

Cuba jawab. Serbuk pencuci biologi mengandungi protease dan lipase dan disyorkan untuk mencuci pada suhu suam dan bukan suhu mendidih. Terangkan, dari segi enzim, mengapa mencuci pada suhu suam berkesan tetapi mencuci dalam air mendidih tidak.

Petua peperiksaan

Istilah penting

Istilah ini diperlukan untuk menerangkan sebarang aplikasi enzim:

• Enzim, mangkin biologi yang mempercepat tindak balas tertentu.
• Substrat, molekul yang ditindak oleh enzim.
• Tapak aktif, bahagian enzim tempat substrat muat.
• Penyahaslian, kehilangan bentuk dan aktiviti enzim pada suhu tinggi atau pH melampau.
• Fermentasi, proses anaerobik dipacu enzim yang digunakan dalam penyeduhan dan pembakaran.

Sumber:SRC-DSKP-EN

Soalan lazim

Lagi untuk Metabolisme dan Enzim