Enzim

Dalam silibus dan peperiksaan

Enzim menjadi asas kepada keseluruhan bab soalan berstruktur dan kajian amali, dan calon dikehendaki menerangkan bagaimana faktor seperti suhu, pH dan kepekatan substrat mempengaruhi kadar tindak balas terkawal enzim, biasanya dengan menerangkan dan mentafsir graf kadar-melawan-faktor yang mempunyai satu titik optimum yang jelas. Format peperiksaan biasa memberikan graf atau jadual keputusan dan meminta calon mengenal pasti suhu atau pH optimum, menerangkan trend sebelum dan selepas titik itu, dan menerangkan trend tersebut dari segi tapak aktif enzim dan, pada hujung yang tinggi, penyahaslian. Kesilapan yang kerap berlaku ialah menerangkan enzim itu sendiri sebagai 'dibunuh' oleh haba, sedangkan istilah yang betul ialah enzim itu dinyahasli, bermaksud bentuk tiga dimensinya, terutamanya tapak aktif, berubah secara kekal sehingga tidak dapat lagi mengikat substratnya, manakala molekul enzim itu sendiri tidak dimusnahkan secara literal. Kekeliruan biasa yang lain ialah antara model kunci-dan-mangga dengan model padanan teraruh bagi tindakan enzim, dan antara suhu rendah (yang hanya melambatkan kadar enzim secara boleh balik, tanpa mengubah bentuknya) dengan suhu tinggi (yang menyahaslinya secara tidak boleh balik); calon yang menerangkan enzim sejuk sebagai 'dinyahasli' berbanding sekadar 'kurang aktif' kehilangan markah atas perbezaan ini. Selain pencernaan, calon dikehendaki mengenali enzim yang bertindak dalam konteks silibus lain juga, seperti katalase memecahkan hidrogen peroksida dalam sel hati dan amilase bertindak dalam biji benih yang bercambah untuk menggerakkan kanji simpanan, jadi istilah ini tidak sepatutnya dipelajari hanya sebagai tajuk pencernaan sahaja. Buku teks turut menekankan bahawa nama kebanyakan enzim berakhir dengan akhiran '-ase', dan sering dibentuk daripada nama substratnya, seperti amilase bertindak ke atas kanji dan lipase bertindak ke atas lipid.

Contoh

Enzim amilase, yang terdapat dalam air liur, memecahkan kanji kepada maltosa, berfungsi paling baik pada suhu badan dan pH sedikit berasid hingga neutral.

Istilah berkaitan

SubstratTapak aktifPenyahaslian

Sumber:SRC-DSKP-EN