Tingkatan 5 · Kesilapan biasa

Ekosistem, kesilapan biasa

Kesilapan yang pelajar SPM lakukan pada Ekosistem, sebab setiap satu hilang markah, dan versi yang betul.

Percubaan berbayar 1 jam · Balasan hari yang sama

Kesilapan, sebab ia hilang markah, dan pembetulan

Kesilapan biasa	Sebab hilang markah	Apa yang dapat markah
Melukis anak panah rantai makanan menunjuk ke arah sumber makanan.	Anak panah mesti menunjukkan arah aliran tenaga, daripada organisma yang dimakan kepada organisma yang memakannya, bukan arah makanan bergerak secara fizikal.	Lukis setiap anak panah daripada mangsa atau pengeluar ke arah pengguna yang memakannya, menunjukkan tenaga mengalir ke hadapan.
Mengatakan pengurai ialah sejenis pengeluar.	Pengurai memecah bahan mati dan buangan; pengeluar membuat makanan sendiri melalui fotosintesis, iaitu proses yang sama sekali berbeza.	Nyatakan bahawa pengurai, seperti bakteria dan kulat, mengitar semula nutrien daripada organisma mati, manakala pengeluar berfotosintesis.
Mengatakan tenaga dikitar semula dalam ekosistem seperti nutrien.	Tenaga mengalir melalui ekosistem hanya dalam satu arah dan hilang sebagai haba pada setiap aras; hanya nutrien kimia seperti karbon dan nitrogen dikitar semula.	Nyatakan bahawa tenaga mengalir satu arah dan mesti dibekalkan berterusan oleh Matahari, manakala nutrien digunakan semula berulang kali.
Mengelirukan rantai makanan dengan siratan makanan.	Rantai makanan ialah satu laluan tunggal; siratan makanan ialah rangkaian rantai makanan saling berhubung yang menunjukkan kebanyakan organisma memakan lebih daripada satu jenis makanan.	Gunakan 'siratan makanan' hanya apabila menerangkan pelbagai rantai makanan yang saling berhubung, bukan satu laluan tunggal.
Menganggap setiap piramid bilangan, biojisim dan tenaga mesti berbentuk sama.	Piramid bilangan boleh kelihatan terbalik, contohnya apabila satu pokok besar menyokong banyak herbivor kecil, walaupun piramid tenaga bagi rantai yang sama sentiasa piramid sebenar.	Nyatakan bahawa hanya piramid tenaga sentiasa berbentuk piramid sebenar; bilangan dan biojisim kadangkala boleh luar biasa.
Mengelirukan habitat dengan nic dalam jawapan.	Habitat ialah tempat fizikal organisma hidup; nic ialah peranan fungsiannya, termasuk diet dan interaksi dengan spesies lain.	Berikan habitat sebagai lokasi fizikal ringkas dan nic sebagai penerangan lebih penuh tentang diet dan interaksi.
Mengatakan persaingan hanya berlaku antara spesies berbeza.	Persaingan boleh bersifat intraspesifik, antara ahli spesies yang sama, atau interspesifik, antara spesies berbeza, dan persaingan intraspesifik selalunya lebih sengit.	Nyatakan bahawa persaingan boleh bersifat intraspesifik atau interspesifik, dan namakan jenis yang ditunjukkan oleh sesuatu contoh.
Menamakan hanya satu contoh tetap, seperti lebah dan bunga, bagi setiap soalan simbiosis.	Soalan peperiksaan sering menerangkan hubungan tidak biasa dan mengharapkan pelajar mengelaskannya sebagai mutualisme, komensalisme atau parasitisme daripada penerangan itu, bukan mengingat semula pasangan yang dihafal.	Kenal pasti siapa mendapat manfaat, siapa dirugikan dan siapa tidak terjejas dalam penerangan yang diberikan sebelum menamakan jenis hubungan itu.
Menganggap sesuatu populasi tidak boleh melebihi kapasiti daya tampungnya.	Populasi boleh melebihi kapasiti daya tampungnya buat sementara sebelum sumber terhad menyebabkan kadar kematian meningkat dan populasi jatuh kembali.	Terangkan corak melebihi-kemudian-jatuh sebagai satu puncak diikuti penurunan pada graf pertumbuhan populasi.
Mengatakan setiap faktor pengehad menjadi lebih teruk apabila populasi berkembang.	Hanya faktor bergantung kepadatan, seperti bekalan makanan dan penyakit, menjadi lebih teruk apabila populasi berkembang; faktor tidak bergantung kepadatan memberi kesan mengikut kadar yang lebih kurang sama tidak kira saiz.	Nyatakan dengan jelas faktor pengehad mana yang bergantung kepadatan dan mana yang tidak bergantung kepadatan dalam jawapan.
Menerangkan lengkung pertumbuhan berbentuk S sebagai hanya mempunyai dua fasa.	Lengkung itu mempunyai tiga fasa yang boleh dikenali: fasa perlahan awal, fasa pantas, dan fasa mendatar akhir pada kapasiti daya tampung.	Labelkan ketiga-tiga fasa lengkung pertumbuhan, perlahan, pantas dan mendatar, apabila menerangkan atau melakarnya.

Cara mengelakkan kesilapan ini

Latih melukis rantai dan siratan makanan dengan anak panah betul, labelkan aras trofik setiap organisma.
Terangkan kehilangan tenaga antara aras trofik menggunakan idea kehilangan haba dan bahan tidak dimakan. Gunakan nombor sebenar daripada satu contoh piramid tenaga untuk mengukuhkan kefahaman tentang kadar kehilangan tenaga.
Bandingkan piramid bilangan, biojisim dan tenaga, catatkan bila setiap piramid boleh mempunyai bentuk luar biasa.
Pelajari cara membezakan habitat dan nic menggunakan satu organisma contoh yang boleh anda terangkan dalam kedua-dua istilah.
Pelajari satu contoh jelas bagi setiap mutualisme, komensalisme dan parasitisme. Catatkan sama ada setiap hubungan itu mutualisme, komensalisme atau parasitisme dalam jadual ringkas.
Latih membaca lengkung pertumbuhan populasi, labelkan fasa perlahan, pantas dan mendatar serta kenal pasti kapasiti daya tampung.

Soalan lazim

Mengapa tenaga berkurangan sepanjang rantai makanan?

Pada setiap aras rantai makanan, hanya sebahagian tenaga disalurkan ke aras seterusnya. Banyak tenaga digunakan untuk proses hidup organisma sendiri dan hilang sebagai haba semasa respirasi, dan sebahagian dalam bahagian yang tidak dimakan. Kerana hanya kira-kira sepersepuluh disalurkan setiap kali, tenaga berkurangan mendadak, sebab itu rantai makanan jarang lebih daripada empat atau lima aras.

Apa beza rantai makanan dan siratan makanan?

Rantai makanan menunjukkan satu laluan tenaga dari pengeluar melalui beberapa pengguna, contohnya rumput ke belalang ke katak ke ular. Siratan makanan ialah rangkaian banyak rantai makanan yang saling dihubungkan, menunjukkan kebanyakan organisma memakan lebih daripada satu jenis makanan dan dimakan oleh lebih daripada satu pemangsa, memberi gambaran ekosistem lebih realistik.

Mengapa nutrien dikitar semula tetapi tenaga tidak?

Nutrien seperti karbon dan nitrogen ialah unsur kimia yang disalurkan antara organisma dan persekitaran serta digunakan berulang kali dalam kitaran. Tenaga pula memasuki ekosistem dari Matahari, mengalir satu arah melalui organisma, dan hilang secara beransur sebagai haba, jadi ia tidak boleh diguna semula dan mesti dibekalkan berterusan oleh cahaya matahari.