Ancaman terhadap Alam Sekitar

Aktiviti manusia yang mengancam alam sekitar

• Penebangan hutan, membersihkan hutan untuk pembalakan, pertanian, atau pembangunan, yang memusnahkan habitat.
• Pencemaran, pelepasan bahan berbahaya ke udara, air, atau tanah.
• Eksploitasi berlebihan, menuai sumber seperti ikan atau kayu balak lebih cepat daripada ia boleh diganti semula.
• Perbandaran dan perindustrian, menukar habitat semula jadi kepada bandar, jalan raya, dan kilang.

Pencemaran udara, air dan tanah

Pencemaran udara datang daripada ekzos kenderaan, pelepasan kilang, dan pembakaran terbuka, melepaskan gas seperti karbon monoksida, sulfur dioksida, dan zarah yang memudaratkan kesihatan pernafasan dan menyumbang kepada hujan asid. Pencemaran air terhasil daripada kumbahan tidak dirawat, sisa buangan perindustrian, dan air larian pertanian yang mengandungi baja dan racun perosak memasuki sungai dan laut, yang boleh menyebabkan eutrofikasi dan membunuh hidupan akuatik.

Pencemaran tanah datang daripada sisa pepejal yang dilupuskan secara tidak betul dan bahan kimia toksik yang mencemari tanah.

Kesan rumah hijau dan pemanasan global

Kesan rumah hijau ialah proses semula jadi di mana gas seperti karbon dioksida dan metana memerangkap haba yang disinarkan daripada permukaan Bumi, mengekalkan planet ini cukup panas untuk menyokong kehidupan. Aktiviti manusia seperti pembakaran bahan api fosil dan penebangan hutan meningkatkan kepekatan gas rumah hijau ini dalam atmosfera, mengintensifkan kesan rumah hijau melebihi aras semula jadinya dan menyebabkan pemanasan global, iaitu kenaikan beransur-ansur suhu purata Bumi.

Kesan terhadap kepelbagaian biologi dan bagaimana ia diperiksa

Ancaman ini mengurangkan kepelbagaian biologi dengan memusnahkan habitat, meracuni organisma, dan mengganggu rantai makanan, serta boleh mendorong spesies terancam ke arah kepupusan. Pemanasan global juga mengubah corak iklim, menyebabkan kenaikan paras laut dan cuaca lebih ekstrem, yang selanjutnya menekan ekosistem yang sudah lemah akibat pencemaran dan kehilangan habitat.

Soalan SPM biasanya meminta anda mengaitkan aktiviti manusia tertentu dengan kesan persekitarannya, menerangkan mekanisme kesan rumah hijau menggunakan gambar rajah berlabel, atau membincangkan bagaimana jenis pencemaran tertentu menjejaskan ekosistem yang dinamakan.

Soalan contoh berformat peperiksaan

Soalan. Sebuah tasik berhampiran ladang kelapa sawit menerima air larian yang mengandungi baja selepas hujan lebat. Dalam minggu-minggu berikutnya, air bertukar hijau dan keruh, dan sebilangan besar ikan ditemui mati di tepi tasik.

(a) Namakan proses yang bertanggungjawab bagi kematian ikan itu. (b) Terangkan, mengikut urutan, bagaimana air larian baja membawa kepada kematian ikan.

(c) Cadangkan satu cara petani boleh mengurangkan jenis pencemaran ini.

Jawapan model. (a) Eutrofikasi. (b) Air larian baja memasuki tasik dan membekalkan lebihan nitrat dan fosfat, menyebabkan pertumbuhan alga berlebihan (algal bloom) di permukaan air; alga menghalang cahaya matahari daripada sampai ke tumbuhan di bawah, yang mati dan diuraikan oleh pengurai yang menggunakan oksigen terlarut melalui respirasi, meninggalkan terlalu sedikit oksigen untuk ikan, yang kemudian lemas dan mati.

(c) Petani boleh mengaplikasikan baja hanya mengikut jumlah yang disyorkan, mengelakkan pengaplikasian sebelum hujan lebat, atau meninggalkan jalur penampan tumbuhan di sepanjang saliran air untuk menyerap air larian sebelum ia sampai ke tasik.

Soalan latihan

Cuba soalan ini. Indeks kualiti udara sebuah bandar merosot dengan ketara setiap musim kering akibat asap daripada pembakaran terbuka sisa pertanian digabungkan dengan ekzos kenderaan. (a) Namakan dua gas yang dilepaskan oleh aktiviti ini yang memudaratkan kesihatan manusia atau menyumbang kepada hujan asid.

(b) Nyatakan satu kesan pencemaran udara ini terhadap ekosistem hutan berdekatan. (c) Cadangkan satu tindakan yang akan mengurangkan punca pencemaran udara ini.

Petua peperiksaan

Istilah penting

• Kesan rumah hijau, pemerangkapan haba semula jadi dalam atmosfera oleh gas seperti karbon dioksida, yang dipergiatkan oleh aktiviti manusia.
• Pemanasan global, kenaikan beransur-ansur suhu purata Bumi, didorong terutamanya oleh kesan rumah hijau yang dipergiatkan.
• Eutrofikasi, pengayaan berlebihan air dengan nutrien daripada air larian, membawa kepada pertumbuhan alga berlebihan dan penyusutan oksigen.
• Kemampanan, menggunakan sumber asli untuk memenuhi keperluan kini tanpa menjejaskan keupayaan generasi akan datang memenuhi keperluan mereka.

Sumber:SRC-DSKP-EN

Soalan lazim

Lagi untuk Kelestarian Alam Sekitar