Kemampanan

Dalam silibus dan peperiksaan

Kemampanan ditakrifkan berdasarkan mengimbangi keperluan manusia kini dengan keupayaan generasi akan datang dan ekosistem untuk terus memenuhi keperluan mereka sendiri, dan pada peringkat SPM ia diuji terutamanya melalui contoh praktikal dan bukan sekadar takrifan abstrak: kuota penangkapan ikan mampan yang membolehkan populasi ikan membiak dan pulih, pembalakan terpilih dan jadual penanaman semula dalam perhutanan, penggunaan sumber tenaga boleh diperbaharui berbanding menghabiskan simpanan bahan api fosil, serta mengurang, menggunakan semula dan mengitar semula untuk menurunkan penggunaan sumber. Calon dikehendaki menerangkan sebab sesuatu amalan yang dinamakan mampan atau tidak mampan dengan mengaitkannya sama ada sumber itu boleh memperbaharui dirinya pada kadar ia digunakan, dan bukan sekadar melabelkan sesuatu aktiviti 'baik untuk alam sekitar' tanpa penaakulan khusus ini. Kesilapan yang kerap berlaku ialah menganggap kemampanan sama seperti pemuliharaan; pemuliharaan ialah perlindungan sumber atau spesies sedia ada, selalunya melalui langkah undang-undang seperti kawasan perlindungan, manakala kemampanan lebih luas, merangkumi cara sumber digunakan dan diuruskan dalam jangka panjang supaya kekal tersedia. Senario peperiksaan sering membandingkan amalan tidak mampan, seperti penebangan hutan secara total tanpa penanaman semula, dengan alternatif yang mampan, dan meminta calon menjustifikasikan pilihan yang lebih baik menggunakan penaakulan ekologi atau berasaskan sumber yang khusus, dan bukan pernyataan umum bahawa satu pilihan itu 'lebih baik untuk alam'. Calon juga dikehendaki mengaitkan kemampanan dengan konsep keupayaan galas, mengenali bahawa sesuatu populasi atau aktiviti yang melebihi keupayaan persekitaran untuk memperbaharui sesuatu sumber, mengikut takrifan, tidak mampan dalam jangka panjang.

Contoh

Menuai kayu balak daripada sesebuah hutan pada kadar yang membolehkan pokok baharu matang sebelum tuaian seterusnya, supaya hutan itu terus menghasilkan kayu tanpa had, ialah contoh amalan mampan.

Istilah berkaitan

Kesan rumah hijauPemanasan globalEutrofikasi

Sumber:SRC-DSKP-EN