Ujian Makanan untuk Kanji (Ujian Iodin)

Tujuan

Menguji sampel makanan untuk kehadiran kanji menggunakan larutan iodin, dan mengenal pasti makanan yang mengandungi kanji.

Apa yang diuji

Ujian iodin digunakan untuk mengesan kehadiran kanji, sejenis karbohidrat yang disimpan dalam banyak makanan tumbuhan seperti nasi, kentang, dan roti. Larutan iodin bertindak balas dengan molekul kanji membentuk kompleks warna tersendiri, jadi ujian ini memberi keputusan pantas dan boleh dipercayai tanpa perlu dipanaskan.

Pemboleh ubah

• Pemboleh ubah dimanipulasikan: jenis sampel makanan yang diuji, contohnya nasi, kentang, epal, dan larutan glukosa.
• Pemboleh ubah bergerak balas: warna sampel selepas larutan iodin ditambah, sama ada bertukar biru-hitam atau kekal perang-oren.
• Pemboleh ubah dimalarkan: isi padu larutan iodin yang ditambah, kuantiti sampel makanan yang digunakan, dan suhu (suhu bilik sepanjang masa).

Bahan dan radas

• Sampel makanan yang hendak diuji
• Larutan iodin (iodin dalam larutan kalium iodida)
• Air suling sebagai kawalan
• Jubin penitik putih, atau tabung uji dan rak tabung uji
• Penitis atau pipet titis
• Spatula, pisau, atau lesung dan alu untuk menyediakan makanan pepejal
• Label untuk setiap sampel

Reagen dan kaedah

1. Sediakan sampel makanan yang kecil. Jika pepejal, potong hirisan nipis atau hancurkan; jika cecair, guna terus.
2. Letakkan sampel makanan pada jubin penitik putih atau dalam tabung uji.
3. Tambah 2 hingga 3 titik larutan iodin (iodin dalam larutan kalium iodida) ke atas sampel.
4. Perhati dan catat sebarang perubahan warna dengan segera.
5. Bandingkan keputusan dengan kawalan, seperti air suling, yang sepatutnya tidak menunjukkan perubahan warna.

Keputusan positif

Jika kanji hadir, larutan iodin perang-oren bertukar kepada biru-hitam (kadangkala digambarkan sebagai biru-ungu). Keamatan warna biru-hitam memberi petunjuk kasar berapa banyak kanji yang hadir, walaupun ujian ini tidak digunakan untuk mengukur kepekatan tepat.

Keputusan dijangka

Setiap makanan boleh direkod sebagai positif kanji atau negatif kanji berdasarkan warnanya selepas iodin ditambah.

Inferens dan kesimpulan

Perubahan warna daripada perang-oren kepada biru-hitam menunjukkan kanji hadir, kerana molekul iodin masuk ke dalam molekul kanji yang berpilin membentuk kompleks biru-hitam. Sampel yang kekal perang-oren mengandungi sedikit atau tiada kanji.

Kawalan mengesahkan bahawa perubahan warna disebabkan oleh kanji dalam makanan dan bukan larutan iodin itu sendiri. Oleh sebab ujian ini bertindak balas hanya dengan kanji dan bukan gula, ia boleh digunakan bersama ujian Benedict untuk membezakan dua karbohidrat itu dalam sampel makanan.

Ujian iodin juga sesuai untuk menunjukkan taburan kanji, contohnya pada keratan daun berbelau-belau selepas fotosintesis, kerana bahagian yang mengandungi kanji akan bertukar biru-hitam manakala bahagian tanpa kanji kekal perang-oren.

Soalan gaya Kertas 3

Soalan 1 (hipotesis). Seorang pelajar berpendapat sekeping roti mengandungi kanji. Nyatakan satu hipotesis yang sesuai.

Jawapan model. Roti mengandungi kanji, jadi larutan iodin yang ditambah padanya bertukar daripada perang-oren kepada biru-hitam.

Soalan 2 (pemboleh ubah). Seorang pelajar menguji nasi, epal dan larutan glukosa. Nyatakan pemboleh ubah dimanipulasikan, bergerak balas dan satu pemboleh ubah dimalarkan.

Jawapan model. Pemboleh ubah dimanipulasikan: jenis sampel makanan. Pemboleh ubah bergerak balas: warna selepas iodin ditambah (biru-hitam atau perang-oren).

Pemboleh ubah dimalarkan: isi padu larutan iodin (juga kuantiti sampel dan suhu).

Soalan 3 (merekod keputusan). Reka bentuk satu jadual untuk merekod sama ada setiap tiga makanan mengandungi kanji. Jawapan model. Jadual dengan tajuk Sampel makanan, Warna selepas iodin ditambah dan Kehadiran kanji, dengan satu baris bagi setiap makanan, merekod keputusan dengan jelas.

Soalan 4 (inferens). Kentang bertukar biru-hitam tetapi epal kekal perang-oren. Apakah yang boleh anda inferkan?

Jawapan model. Kentang mengandungi kanji kerana iodin bertukar biru-hitam, manakala epal mengandungi sedikit atau tiada kanji kerana iodin kekal perang-oren.

Keselamatan

• Pakai gogal keselamatan kerana larutan iodin boleh merengsakan mata dan kulit.
• Elakkan larutan iodin daripada terkena kulit atau pakaian kerana ia meninggalkan kesan; basuh sebarang percikan dengan air serta-merta.
• Gunakan penitis dengan berhati-hati untuk menambah larutan iodin dan jauhkannya daripada mulut.
• Labelkan sampel dengan jelas dan lupuskan sampel yang telah digunakan mengikut arahan guru.

Kesilapan biasa

Sumber:SRC-DSKP-EN

Soalan lazim