Buta Warna
Buta warna ialah keadaan resesif terpaut-X. Mengacukkan ibu pembawa (XN Xn) dengan bapa berpenglihatan normal (XN Y) memberikan anak lelaki peluang 1:1 buta warna, manakala semua anak perempuan berpenglihatan normal.
Percubaan berbayar 1 jam · Balasan hari yang sama
Mengapa buta warna resesif terpaut-X
Gen bagi buta warna merah-hijau dibawa pada kromosom X. Alel bagi penglihatan normal (XN) dominan, dan alel bagi buta warna (Xn) resesif.
Kerana ia terpaut-X, keadaan ini mengikut corak pewarisan sama seperti ciri resesif terpaut-X lain, menjejaskan lelaki lebih kerap berbanding perempuan.
Masalah terselesai 2 (sederhana): ibu pembawa x bapa berpenglihatan normal
Seorang ibu yang pembawa (XN Xn, berpenglihatan normal tetapi membawa alel itu) mempunyai anak dengan seorang bapa berpenglihatan normal (XN Y).
Genotip induk: XN Xn x XN Y.
Gamet: ibu menghasilkan XN dan Xn; bapa menghasilkan XN dan Y.
| XN | Y | |
|---|---|---|
| XN | XN XN | XN Y |
| Xn | XN Xn | Xn Y |
Membaca keputusan
Dalam kalangan anak perempuan: 1 XN XN (penglihatan normal) : 1 XN Xn (pembawa, penglihatan normal), semua anak perempuan berpenglihatan normal, tetapi separuh adalah pembawa.
Dalam kalangan anak lelaki: 1 XN Y (penglihatan normal) : 1 Xn Y (buta warna), anak lelaki mempunyai peluang 1 daripada 2 buta warna.
Secara keseluruhan, nisbah fenotip zuriat ialah 3 penglihatan normal : 1 buta warna, tetapi individu buta warna sentiasa anak lelaki, tidak pernah anak perempuan, dalam kacukan khusus ini.
Bagaimana ia diperiksa
Soalan SPM biasanya memberikan status penglihatan dua ibu bapa dan meminta anda menyatakan genotip, melengkapkan petak Punnett, dan memberikan kebarangkalian anak lelaki atau perempuan buta warna.
Masalah terselesai 1 (mudah): ibu berpenglihatan normal x bapa buta warna
Seorang ibu berpenglihatan normal yang bukan pembawa (XN XN) mempunyai anak dengan seorang bapa buta warna (Xn Y). Ibu hanya menurunkan XN, manakala bapa menurunkan Xn kepada anak perempuan dan Y kepada anak lelaki.
- Tiada anak yang buta warna dalam kacukan ini.
- Setiap anak perempuan ialah pembawa (XN Xn) berpenglihatan normal, kerana dia menerima Xn daripada bapa dan XN daripada ibu.
- Setiap anak lelaki berpenglihatan normal (XN Y), kerana dia menerima satu-satunya kromosom X (membawa XN) daripada ibu dan kromosom Y daripada bapa.
| Xn | Y | |
|---|---|---|
| XN | XN Xn | XN Y |
| XN | XN Xn | XN Y |
Masalah terselesai 3 (aras SPM): ibu pembawa x bapa buta warna
Seorang ibu pembawa (XN Xn) mempunyai anak dengan seorang bapa buta warna (Xn Y). Ibu menghasilkan gamet XN dan Xn, manakala bapa menghasilkan gamet Xn dan Y.
Di sini seorang anak perempuan boleh buta warna. Dalam kalangan anak perempuan: 1 XN Xn (pembawa, penglihatan normal) : 1 Xn Xn (buta warna).
Dalam kalangan anak lelaki: 1 XN Y (penglihatan normal) : 1 Xn Y (buta warna). Nisbah keseluruhan ialah 1 buta warna : 1 penglihatan normal, dan kedua-dua anak lelaki serta perempuan boleh terjejas.
| Xn | Y | |
|---|---|---|
| XN | XN Xn | XN Y |
| Xn | Xn Xn | Xn Y |
Soalan latihan
Lukis setiap petak Punnett sendiri, kemudian semak jawapan anda di bawah.
- 1. Seorang lelaki buta warna mempunyai anak dengan seorang wanita berpenglihatan normal yang bukan pembawa. Nyatakan pecahan anak lelaki dan anak perempuan yang dijangka buta warna.
- 2. Seorang wanita pembawa mempunyai anak dengan seorang lelaki berpenglihatan normal. Berapakah kebarangkalian anak pertama mereka ialah anak lelaki buta warna?
- 3. Seorang wanita buta warna. Apakah yang boleh anda simpulkan tentang penglihatan bapanya, dan mengapa?
Jawapan
Kesilapan biasa
Sumber:SRC-DSKP-EN
Soalan lazim
Adakah buta warna dominan atau resesif, dan di mana gen itu terletak?
Jika ibu pembawa mempunyai anak dengan bapa berpenglihatan normal, apakah peluang buta warna?
Mengapa buta warna lebih biasa pada lelaki?
Berkaitan
Percubaan berbayar 1 jam · Balasan hari yang sama