Hipotesis

Dalam silibus dan peperiksaan

Penulisan hipotesis merupakan salah satu kemahiran proses sains yang diuji sepanjang soalan berstruktur Kertas 2 dan pada peringkat merancang dalam Kertas 3, iaitu apabila calon diberikan satu senario eksperimen dan diminta menyatakan jangkaan hasil sebelum sebarang bacaan diambil. Hipotesis yang lengkap menamakan pemboleh ubah dimanipulasi dan pemboleh ubah bergerak balas serta menghubungkan kedua-duanya dengan arah yang jelas, mengikut pola seperti 'semakin tinggi/rendah pemboleh ubah dimanipulasi, semakin tinggi/rendah pemboleh ubah bergerak balas'. Pemeriksa hanya memberi markah apabila kedua-dua pemboleh ubah dinyatakan dan arah hubungan itu jelas; ayat yang hanya menyebut satu pemboleh ubah, atau menyatakan hubungan tanpa arah, dianggap tidak lengkap. Kesilapan yang kerap berlaku ialah calon menulis tujuan kajian (contohnya, 'untuk mengkaji kesan suhu terhadap kadar transpirasi') sebagai ganti hipotesis, sedangkan ayat itu tidak meramalkan sebarang hasil dan tidak diberi markah. Kekeliruan lain ialah menganggap hipotesis sama dengan inferens: inferens ditulis selepas sesuatu pemerhatian dibuat untuk menerangkannya, manakala hipotesis ditulis sebelum eksperimen dijalankan dan masih perlu diuji melalui pengumpulan data. Sesetengah calon turut menjejaskan hipotesis yang sepatutnya betul dengan tidak menyatakan unit atau menggunakan perkataan perbandingan yang kabur berbanding menamakan pemboleh ubah sebenar. Soalan aras tinggi kadangkala meminta calon menilai sama ada sesuatu hipotesis yang diberikan benar-benar boleh diuji, dengan menyemak bahawa kedua-dua pemboleh ubah boleh diukur dan bahawa hubungan yang diramalkan itu, pada dasarnya, boleh dibuktikan salah oleh keputusan yang diperoleh, iaitu perkara yang membezakan hipotesis saintifik daripada sekadar pendapat. Keperluan yang sama turut terpakai dalam Kertas 3, di mana hipotesis yang disusun dengan lemah pada peringkat merancang boleh menyebabkan kehilangan markah walaupun sebelum sebarang kerja amali bermula.

Contoh

Sebelum menguji kesan pH terhadap aktiviti enzim, seorang calon menulis: 'Semakin tinggi pH melebihi 7, semakin rendah kadar tindak balas, kerana bentuk enzim berubah.'

Istilah berkaitan

Pemboleh ubah dimanipulasiPemboleh ubah bergerak balasInferens

Sumber:SRC-DSKP-EN