Mutasi

Dalam silibus dan peperiksaan

Mutasi ialah perubahan rawak, spontan atau teraruh dalam DNA atau struktur kromosom sesuatu organisma, dan silibus membezakan mutasi gen (perubahan dalam jujukan DNA satu gen sahaja, seperti bes ditambah, dipadam atau digantikan) daripada mutasi kromosom (perubahan berskala lebih besar yang menjejaskan struktur atau bilangan keseluruhan kromosom). Calon dikehendaki menamakan mutagen, faktor yang meningkatkan kadar mutasi, seperti cahaya ultraungu, sinaran mengion (sinar-X, sinar gamma) dan bahan kimia tertentu, dan membezakan mutasi yang berlaku dalam sel badan (somatik), yang hanya menjejaskan individu itu dan tidak diwarisi, daripada mutasi yang berlaku dalam sel pembiakan (germin), yang boleh diwarisi oleh anak. Kesilapan yang kerap berlaku ialah menganggap semua mutasi berbahaya; walaupun kebanyakan mutasi bersifat neutral (tiada kesan ketara ke atas fenotip) atau berbahaya (mengganggu fungsi normal protein, seperti dalam anemia sel sabit), sebahagian kecil bermanfaat dan menyediakan variasi baharu yang boleh ditindak oleh pemilihan semula jadi, yang mengaitkan standard kandungan ini secara terus dengan bab terdahulu mengenai variasi. Calon juga perlu dapat menerangkan, pada peringkat asas, sebab mutasi dalam jujukan DNA yang mengekod sesuatu protein boleh mengubah bentuk protein itu, dan seterusnya fungsinya, mengaitkan topik ini semula dengan struktur gen dan sintesis protein yang dipelajari dalam bab terdahulu dan bukan menganggap mutasi sebagai kejadian terpencil yang tidak dapat diterangkan. Calon turut perlu ingat bahawa kadar mutasi semula jadi yang berlaku tanpa sebarang mutagen luaran adalah sangat rendah, jadi pendedahan kepada mutagen dianggap meningkatkan kadar itu berbanding paras latar belakang biasa, bukan menjadi satu-satunya punca mutasi.

Contoh

Pendedahan kepada sinaran bertenaga tinggi boleh menyebabkan perubahan rawak dalam jujukan DNA sesuatu gen, iaitu mutasi gen, yang mungkin mengubah struktur protein yang dikodkan oleh gen itu dan, seterusnya, mengubah fenotip organisma.

Istilah berkaitan

VariasiGenKromosom

Sumber:SRC-DSKP-EN