Variasi dalam Manusia

Variasi selanjar dalam manusia

• Ketinggian
• Jisim badan
• Warna kulit
• Kecerdasan, seperti diukur melalui prestasi ujian

Variasi tak selanjar dalam manusia

• Kumpulan darah ABO (A, B, AB, atau O)
• Keupayaan menggulung lidah menjadi bentuk U
• Cuping telinga melekat atau bebas
• Kehadiran atau ketiadaan lesung pipit

Mengapa variasi wujud dalam kalangan manusia

• Pemilihan bebas semasa meiosis, kromosom homolog berasingan menjadi gamet secara rawak, memberikan setiap gamet campuran berbeza kromosom ibu dan bapa.
• Pindah silang semasa meiosis, kromosom homolog bertukar segmen, mewujudkan kombinasi alel baharu yang tiada pada mana-mana induk.
• Persenyawaan rawak, mana-mana satu daripada berjuta-juta sperma yang mungkin boleh menyenyawakan ovum, menambah satu lagi lapisan kebarangkalian kepada genotip zuriat.
• Mutasi, perubahan mendadak dalam DNA boleh memperkenalkan alel yang sama sekali baharu ke dalam populasi.

Mengapa variasi penting dan bagaimana ia diperiksa

Variasi memberikan bahan mentah kepada sesuatu spesies untuk menyesuaikan diri dengan persekitaran yang berubah: individu dengan ciri yang lebih sesuai dengan keadaan baharu lebih berkemungkinan terus hidup dan membiak, menurunkan ciri itu kepada generasi seterusnya. Tanpa variasi, keseluruhan populasi akan berkongsi kelemahan yang sama dan boleh dimusnahkan oleh satu penyakit atau perubahan persekitaran sahaja.

Soalan SPM biasanya meminta anda mengelaskan ciri manusia yang disenaraikan sebagai selanjar atau tak selanjar, atau menerangkan bagaimana meiosis dan persenyawaan bersama-sama menghasilkan zuriat yang berbeza dari segi genetik walaupun daripada dua induk yang sama.

Soalan contoh berformat peperiksaan

Soalan. Jadual 1 menyenaraikan lima ciri manusia: (i) ketinggian, (ii) kumpulan darah ABO, (iii) warna kulit, (iv) keupayaan menggulung lidah menjadi bentuk U, (v) jisim badan. (a) Kelaskan setiap ciri dalam Jadual 1 sebagai menunjukkan variasi selanjar atau variasi tak selanjar.

(b) Nyatakan satu ciri graf yang diplotkan bagi sampel besar orang yang akan menunjukkan variasi selanjar, dan satu ciri graf yang akan menunjukkan variasi tak selanjar. (c) Terangkan mengapa ketinggian menunjukkan variasi selanjar walaupun ia dipengaruhi oleh gen.

Jawapan model. (a) Variasi selanjar: ketinggian, warna kulit, jisim badan. Variasi tak selanjar: kumpulan darah ABO, keupayaan menggulung lidah.

(b) Graf variasi selanjar ialah lengkung licin berbentuk loceng tanpa jurang antara nilai, kerana individu boleh mempunyai sebarang nilai merentasi julat yang luas. Graf variasi tak selanjar ialah carta bar dengan kategori berasingan yang jelas tanpa nilai perantaraan.

(c) Ketinggian dikawal oleh banyak gen yang bertindak bersama (pewarisan poligenik) dan turut dipengaruhi dengan kuat oleh faktor persekitaran seperti pemakanan, jadi kesan gabungan ini menghasilkan julat nilai selanjar dan bukannya beberapa kategori tersendiri.

Soalan latihan

Cuba soalan ini. Seorang pelajar mendakwa oleh sebab kumpulan darah ABO diwarisi, ia mesti menunjukkan variasi selanjar seperti ketinggian. Terangkan mengapa penaakulan pelajar itu tidak tepat.

Petua peperiksaan

Istilah penting

Istilah Bab 27 ini menamakan konsep yang diperiksa dalam topik ini:

• Variasi, perbezaan yang wujud antara individu daripada spesies yang sama.
• Variasi selanjar, variasi di mana individu menunjukkan julat nilai lengkap tanpa kategori tersendiri, biasanya dikawal oleh banyak gen dan persekitaran.
• Variasi tak selanjar, variasi di mana individu tergolong dalam kategori berasingan yang jelas tanpa bentuk perantaraan.
• Mutasi, perubahan mendadak dan rawak dalam jujukan DNA yang boleh memperkenalkan alel baharu ke dalam populasi.

Sumber:SRC-DSKP-EN

Soalan lazim

Lagi untuk Variasi