Penyerapan dalam ileum

Di mana ia berlaku

Penyerapan berlaku merentasi dinding ileum, bahagian akhir usus kecil. Permukaan dalamnya dilipat menjadi beribu-ribu vilus berbentuk jari, dan setiap vilus diliputi mikrovilus yang lebih kecil, yang bersama-sama memberikan luas permukaan yang sangat besar.

Setiap vilus mengandungi rangkaian kapilari darah dan satu saluran limfa di tengah yang dipanggil lakteal. Epitelium yang meliputi vilus terdiri daripada satu lapisan sel sahaja, jadi molekul yang diserap hanya merentasi satu sel sebelum sampai ke kapilari atau lakteal.

Penyerapan glukosa dan asid amino bermula di duodenum dan jejunum, tetapi ileum ialah tempat kebanyakan hasil penghadaman yang selebihnya diambil sebelum bahan tidak tercerna masuk ke usus besar.

Bahan masuk dan hasil

• Bahan masuk: glukosa dan monosakarida lain daripada penghadaman karbohidrat.
• Bahan masuk: asid amino daripada penghadaman protein.
• Bahan masuk: asid lemak dan gliserol daripada penghadaman lipid oleh lipase.
• Bahan masuk: vitamin, ion mineral dan air, yang turut merentasi dinding ileum.
• Hasil ke kapilari darah: glukosa, asid amino, vitamin larut air dan ion mineral, dibawa ke vena portal hepatik.
• Hasil ke lakteal: asid lemak dan gliserol, disusun semula menjadi lipid dan dibawa sebagai limfa sebelum menyertai darah.

Langkah-langkahnya

1. Penghadaman kimia dilengkapkan dalam ileum, meninggalkan molekul kecil larut, glukosa, asid amino, asid lemak dan gliserol, dalam lumen berhampiran vilus.
2. Glukosa dan asid amino bergerak merentasi epitelium vilus ke dalam kapilari darah di dalamnya melalui resapan, selagi kepekatan dalam lumen lebih tinggi daripada dalam darah.
3. Apabila kepekatan dalam lumen jatuh lebih rendah daripada dalam darah, sel epitelium menggunakan pengangkutan aktif, dikuasakan oleh ATP daripada mitokondria yang banyak, untuk terus mengambil glukosa dan asid amino.
4. Asid lemak dan gliserol meresap ke dalam sel epitelium dan disusun semula menjadi lipid sebelum memasuki lakteal, saluran limfa di tengah vilus.
5. Darah yang membawa glukosa dan asid amino mengalir keluar daripada vilus melalui rangkaian kapilari, ke arah vena portal hepatik menuju hati.
6. Limfa yang membawa hasil lemak mengalir keluar daripada vilus melalui sistem limfa, akhirnya menyertai aliran darah berhampiran jantung.
7. Aliran darah berterusan melalui kapilari mengekalkan kepekatan bahan terserap rendah di dalam vilus, mengekalkan kecerunan kepekatan untuk resapan.

Mengapa ia penting dan bagaimana ia dikawal

Vilus dan mikrovilus ileum disesuaikan untuk menyerap makanan tercerna dengan cekap: luas permukaan besar membolehkan lebih banyak molekul merentasi serentak, epitelium nipis setebal satu sel mengekalkan jarak resapan pendek, dan rangkaian kapilari serta lakteal yang kaya membawa bahan terserap keluar dengan cepat, mengekalkan kecerunan kepekatan yang curam.

Kadar penyerapan ditentukan oleh tiga perkara yang peperiksaan mengharapkan anda namakan: kecuraman kecerunan kepekatan, yang dikekalkan oleh aliran darah; bekalan ATP untuk pengangkutan aktif, yang bergantung pada mitokondria dalam sel epitelium; dan luas permukaan yang ada, yang dimaksimumkan oleh vilus dan mikrovilus. Peristalsis dinding ileum juga mengekalkan kandungan bergerak dan bercampur supaya makanan tercerna yang baharu dibawa ke permukaan vilus.

Setelah glukosa dan asid amino sampai ke hati melalui vena portal hepatik, hati mengawal apa yang memasuki peredaran umum: glukosa berlebihan disimpan sebagai glikogen dan asid amino berlebihan didiaminasi. Hubungan antara penyerapan dengan peranan hati dalam homeostasis ini merupakan soalan penghubung yang kerap ditanya.

Bagaimana ia diperiksa

Anda mungkin diminta menyenaraikan penyesuaian ileum untuk penyerapan, melabel gambar rajah vilus, menerangkan sebab penyerapan glukosa kadangkala memerlukan pengangkutan aktif selain resapan, atau menerangkan sebab asid lemak dan gliserol memasuki lakteal dan bukan kapilari darah.

Soalan berstruktur sering mengemukakan gambar rajah satu vilus dengan epitelium, rangkaian kapilari dan lakteal bernombor. Soalan susulan biasa meminta anda menerangkan bagaimana satu ciri berlabel meningkatkan kadar penyerapan, yang memerlukan ciri berserta kesannya, contohnya epitelium setebal satu sel maka jarak resapan pendek.

Soalan esei mungkin meminta anda menghuraikan cara ileum disesuaikan untuk penyerapan, yang paling baik dijawab sebagai senarai pasangan ciri dan fungsi, bukan satu perenggan panjang.

Salah faham biasa

Contoh soalan bergaya peperiksaan

Soalan. Rajah X menunjukkan keratan membujur satu vilus daripada ileum. Struktur P ialah epitelium, struktur Q ialah rangkaian kapilari darah dan struktur R ialah lakteal.

(a) Nyatakan satu fungsi R. (b) Terangkan dua cara struktur P disesuaikan untuk menyerap glukosa dengan cekap.

(c) Seorang murid mendakwa glukosa diserap melalui resapan sahaja. Terangkan mengapa dakwaan ini tidak lengkap.

Jawapan model. (a) R, iaitu lakteal, mengangkut asid lemak dan gliserol sebagai limfa keluar daripada vilus. (b) P setebal satu sel, jadi jarak resapan pendek; permukaannya mempunyai mikrovilus yang meningkatkan luas permukaan untuk penyerapan.

Sel epitelium juga mengandungi banyak mitokondria untuk membekalkan ATP bagi pengangkutan aktif. (c) Resapan menggerakkan glukosa hanya menuruni kecerunan kepekatan.

Apabila kepekatan glukosa dalam lumen menjadi lebih rendah daripada dalam darah, sel menggunakan pengangkutan aktif, yang memerlukan tenaga daripada respirasi, untuk terus menyerap glukosa menentang kecerunan.

Sumber:SRC-DSKP-EN

Soalan lazim