Penyerapan dan Asimilasi Makanan Terhadam

Di mana penyerapan berlaku

Penyerapan ialah pergerakan molekul makanan terhadam dari saluran alimentari ke dalam darah atau limfa. Ia berlaku terutamanya dalam usus kecil, pada bahagian bergelung dipanggil ileum, yang dinding dalamnya berlipat dan diliputi berjuta-juta unjuran seperti jari dipanggil vilus (tunggal: vilus).

Vilus meningkatkan luas permukaan yang tersedia untuk penyerapan secara mendadak.

Adaptasi vilus

• Setiap vilus mempunyai dinding setebal satu sel sahaja, jadi molekul makanan terhadam hanya perlu merentasi jarak pendek untuk sampai ke darah.
• Berjuta-juta vilus, setiap satu diliputi lagi dengan mikrovilus mikroskopik pada sel epitelnya, memberikan usus kecil jumlah luas permukaan yang sangat besar untuk penyerapan.
• Rangkaian kapilari darah padat di dalam setiap vilus membawa keluar glukosa, asid amino, air dan garam mineral yang diserap, mengekalkan cerun kepekatan yang curam.
• Lakteal, salur kecil sistem limfa, melalui tengah setiap vilus untuk menyerap asid lemak dan gliserol yang telah disusun semula menjadi titisan lemak.

Apa yang diserap, dan bagaimana

Asimilasi: apa berlaku selepas penyerapan

Sebaik sahaja nutrien terserap sampai ke darah, ia dibawa dahulu ke hati dan kemudian ke sel di seluruh badan. Asimilasi ialah proses sel mengambil nutrien ini dan menggunakannya untuk membina bahan baharu atau membebaskan tenaga.

Asid amino diasimilasikan menjadi protein dan enzim, glukosa digunakan dalam respirasi untuk membebaskan tenaga atau disimpan sebagai glikogen dalam hati dan otot, manakala asid lemak dan gliserol boleh dibina menjadi membran sel atau disimpan sebagai lemak.

Bagaimana ia diperiksa

Anda mungkin diminta melabel gambar rajah vilus dan menerangkan bagaimana setiap ciri meningkatkan kadar penyerapan, menyatakan salur mana (kapilari darah atau lakteal) membawa nutrien tertentu, atau membezakan penyerapan daripada asimilasi. Jangkaan peperiksaan biasa ialah menamakan makanan terhadam, bahan terserap dan hasil terasimilasi bagi sesuatu nutrien.

Soalan contoh berformat peperiksaan

Soalan. Satu gambar rajah menunjukkan sebatang vilus dari lapisan ileum, berlabel lapisan setebal satu sel, satu salur di tengah, dan rangkaian salur kecil di sekelilingnya. (a) Namakan salur di tengah dan nyatakan jenis makanan terhadam yang diserapnya.

(b) Namakan rangkaian di sekeliling dan nyatakan dua nutrien yang dibawanya keluar. (c) Terangkan bagaimana dinding yang setebal satu sel mempercepat penyerapan.

(d) Glukosa kadangkala diserap walaupun kepekatannya di dalam vilus lebih tinggi daripada dalam usus. Namakan dan terangkan proses yang bertanggungjawab.

Jawapan model. (a) Salur di tengah ialah lakteal, yang menyerap hasil pencernaan lemak, asid lemak dan gliserol yang disusun semula menjadi titisan lemak. (b) Rangkaian di sekeliling ialah kapilari darah, yang membawa keluar glukosa dan asid amino (juga air dan garam mineral).

(c) Dinding setebal satu sel memberikan jarak resapan yang pendek, jadi molekul terhadam melintas dengan cepat ke dalam darah, meningkatkan kadar penyerapan. (d) Prosesnya ialah pengangkutan aktif: protein pembawa menggerakkan glukosa menentang kecerunan kepekatan menggunakan tenaga daripada ATP yang dibebaskan dalam respirasi, jadi penyerapan berterusan walaupun kepekatan dalam usus lebih rendah.

Soalan latihan

Cuba jawab. Permukaan dalam usus kecil berlipat dan diliputi vilus, dan setiap sel epitel membawa mikrovilus. Terangkan bagaimana ketiga-tiga ciri ini bersama-sama menjadikan penyerapan dalam usus kecil cekap.

Petua peperiksaan

Istilah penting

Ulang kaji istilah berkaitan ini untuk menjawab soalan penyerapan dengan tepat:

• Vilus, unjuran seperti jari yang menjalankan kebanyakan penyerapan.
• Resapan, menggerakkan glukosa dan asid amino menuruni kecerunan kepekatan.
• Pengangkutan aktif, menyerap glukosa menentang kecerunan menggunakan ATP.
• Asimilasi, cara sel menggunakan nutrien setelah diserap.
• Pencernaan, peringkat awal yang menghasilkan molekul kecil untuk diserap.

Sumber:SRC-DSKP-EN

Soalan lazim

Lagi untuk Pemakanan dan Sistem Pencernaan Manusia