Struktur dan fungsi usus kecil

Usus kecil ialah tempat pencernaan disempurnakan dan tempat kebanyakan nutrien tercerna diserap ke dalam darah dan limfa. Ia mempunyai dua bahagian utama, iaitu duodenum dan ileum.

Ia merupakan bahagian terpanjang salur pencernaan, sebuah tiub berlingkar sepanjang kira-kira enam hingga tujuh meter pada orang dewasa. Panjangnya yang jauh dan lapisan dalamnya yang berlipat-lipat mengekalkan makanan bersentuhan dengan enzim pencernaan serta dengan permukaan penyerapan untuk tempoh yang lama, dan di sinilah soalan biasanya menguji sama ada anda dapat mengaitkan setiap ciri dinding dengan tugas menyerap makanan.

Bahagian dan fungsi

Cara struktur sepadan fungsi

Usus kecil disesuaikan untuk menyempurnakan pencernaan dan kemudian menyerap hasilnya dengan cekap. Panjangnya, lapisan vili dan mikrovilusnya, epitelium nipisnya serta bekalan darah dan limfanya yang kaya semuanya berperanan dalam penyerapan, manakala dinding berototnya mengekalkan makanan bergerak dan bercampur dengan enzim.

Setiap adaptasi berkait dengan satu faktor yang mempercepat penyerapan, dan pemeriksa memberi markah untuk kaitan itu, bukan untuk ciri sahaja.

• Sangat panjang dan berlingkar, makanan kekal bersentuhan dengan enzim dan permukaan penyerapan untuk tempoh yang lama.
• Berjuta-juta vili, setiap satu diselaputi mikrovilus, luas permukaan dalaman untuk penyerapan sangat besar, jadi lebih banyak nutrien diserap sesaat.
• Epitelium setebal satu sel, jarak daripada kandungan usus ke dalam darah pendek, jadi penyerapan pantas.
• Rangkaian kapilari padat dalam setiap vilus, glukosa dan asid amino terserap dibawa pergi dengan cepat, yang mengekalkan kecerunan kepekatan curam.
• Sebuah lakteal dalam setiap vilus, asid lemak dan gliserol diserap ke dalam limfa dan bukan darah.
• Lapisan nipis dan lembap, nutrien terlarut melintas membran dengan mudah melalui resapan dan pengangkutan aktif.

Proses berkaitan

Pencernaan disempurnakan dalam duodenum. Hempedu daripada hati mengemulsikan lemak menjadi titisan kecil, meningkatkan luas permukaannya untuk lipase, dan meneutralkan kim berasid daripada perut supaya enzim usus kecil dapat berfungsi dalam keadaan sedikit beralkali.

Jus pankreas dan jus usus membekalkan amilase, protease dan lipase, yang memecahkan karbohidrat kepada glukosa, protein kepada asid amino, dan lemak kepada asid lemak dan gliserol.

Penyerapan kemudiannya berlaku merentasi vili. Glukosa dan asid amino masuk ke dalam sel epitel sebahagiannya melalui resapan dan sebahagiannya melalui pengangkutan aktif, yang menggunakan tenaga untuk menyerapnya walaupun menentang kecerunan kepekatan, lalu masuk ke dalam kapilari darah.

Asid lemak dan gliserol memasuki lakteal. Peristalsis, iaitu gelombang kontraksi otot di sepanjang dinding usus, mengekalkan makanan bercampur dengan enzim dan menolaknya ke hadapan, dan nutrien terserap dibawa ke hati kemudian ke sel badan, tempat ia digunakan dalam proses yang dipanggil asimilasi.

Kesilapan pelabelan biasa

Soalan contoh berserta jawapan

Soalan. Rajah Y menunjukkan satu vilus daripada ileum. (a) Namakan bahagian berlabel P, iaitu rangkaian salur kecil, dan bahagian berlabel Q, iaitu satu salur di tengah.

(b) Terangkan bagaimana dua ciri vilus menyesuaikannya untuk penyerapan makanan tercerna. (c) Glukosa terus diserap daripada ileum walaupun kepekatannya dalam darah lebih tinggi daripada dalam usus.

Namakan proses yang bertanggungjawab dan nyatakan sebab ia diperlukan. (d) Terangkan mengapa seseorang yang ileumnya rosak mungkin kehilangan berat badan walaupun makan makanan yang mencukupi.

Jawapan model. (a) P ialah rangkaian kapilari darah; Q ialah lakteal. (b) Dinding vilus, iaitu epitelium, setebal satu sel, jadi jarak resapan pendek dan nutrien melintas dengan cepat.

Vilus dan mikrovilusnya memberikan luas permukaan yang besar, jadi lebih banyak nutrien diserap serentak. (Alternatif: rangkaian kapilari padat mengekalkan kecerunan kepekatan curam.) (c) Pengangkutan aktif; ia menggunakan tenaga daripada respirasi untuk menyerap glukosa menentang kecerunan kepekatan, jadi penyerapan lengkap dan bukan berhenti apabila kepekatan menjadi sama.

(d) Vilus yang rosak mengurangkan luas permukaan untuk penyerapan, jadi kurang nutrien tercerna diserap ke dalam darah; makanan tidak tercerna hilang dalam najis, jadi badan kekurangan glukosa dan asid amino lalu menggunakan simpanannya sendiri, menyebabkan kehilangan berat badan.

Sumber:SRC-DSKP-EN

Soalan lazim