Ujian Makanan untuk Lipid (Ujian Emulsi)

Tujuan

Untuk menguji sampel makanan bagi kehadiran lipid (lemak dan minyak) menggunakan ujian emulsi, dan mengesahkan keputusan, jika berguna, dengan ujian tompok berminyak.

Apa yang diuji

Ujian emulsi mengesan lipid, termasuk lemak dan minyak, dalam sampel makanan. Lipid larut dalam etanol tetapi tidak dalam air, jadi apabila campuran etanol-lipid bertemu air, titisan lipid halus terpisah dan menyerakkan cahaya, membentuk emulsi berkabus yang kelihatan.

Pemboleh ubah

• Pemboleh ubah dimanipulasikan: jenis sampel makanan yang diuji, contohnya minyak masak, susu, kacang tanah, atau sekeping roti.
• Pemboleh ubah bergerak balas: sama ada emulsi putih berkabus terbentuk, yang menunjukkan kehadiran atau ketiadaan lipid.
• Pemboleh ubah dimalarkan: isi padu etanol yang digunakan, isi padu air suling, dan kuantiti sampel makanan yang diuji setiap kali.

Bahan dan radas

• Sampel makanan yang hendak diuji
• Etanol (mutlak/kontang)
• Air suling
• Tabung uji dan rak tabung uji
• Penitis atau pipet
• Spatula, serta lesung dan alu untuk makanan pepejal
• Kertas turas untuk ujian tompok berminyak

Reagen dan kaedah

1. Letakkan sampel makanan yang kecil ke dalam tabung uji yang bersih dan kering.
2. Tambah lebih kurang 2 cm3 etanol ke dalam tabung uji.
3. Goncang tabung uji dengan menyeluruh untuk melarutkan sebarang lipid yang hadir dalam etanol.
4. Tuang campuran etanol perlahan-lahan ke dalam tabung uji kedua yang mengandungi isi padu air suling yang sama.
5. Perhati rupa air sebaik sahaja selepas dituang.

Keputusan positif

Jika lipid hadir, emulsi putih berkabus terbentuk dalam air. Jika tiada lipid, air kekal jernih.

Kaedah alternatif, ujian tompok berminyak, melibatkan menggosok sampel makanan pada sekeping kertas; kesan lut sinar yang kekal selepas kertas kering menunjukkan lipid hadir, manakala kesan yang disebabkan air sahaja akan sejat dan hilang.

Keputusan dijangka

Makanan yang mengandungi lipid memberikan emulsi putih berkabus, manakala makanan tanpa lipid membiarkan air kekal jernih. Pemerhatian biasa ditunjukkan di bawah.

Inferens dan kesimpulan

Emulsi putih berkabus menunjukkan sampel makanan mengandungi lipid, kerana lipid yang larut dalam etanol keluar sebagai titisan halus apabila bertemu air dan menyerakkan cahaya. Jika air kekal jernih, sampel tidak mengandungi lipid yang boleh dikesan oleh ujian ini.

Oleh itu, ujian emulsi memberikan jawapan ya-atau-tidak yang jelas bagi kehadiran lipid dalam makanan.

Keselamatan

Kesilapan biasa

Soalan gaya Kertas 3

Soalan 1 (hipotesis). Seorang pelajar berpendapat santan kelapa segar mengandungi lipid. Nyatakan satu hipotesis dan keputusan yang akan menyokongnya.

Jawapan model. Hipotesis: santan kelapa mengandungi lipid. Ia disokong jika, apabila santan digoncang dengan etanol dan campuran itu dituang ke dalam air, emulsi putih berkabus terbentuk.

Soalan 2 (pemboleh ubah dan ujian adil). Pelajar itu menguji santan kelapa, minyak masak dan larutan glukosa. Nyatakan pemboleh ubah dimanipulasikan dan bergerak balas serta satu pemboleh ubah yang mesti dimalarkan.

Jawapan model. Pemboleh ubah dimanipulasikan ialah jenis sampel makanan; pemboleh ubah bergerak balas ialah sama ada emulsi putih berkabus terbentuk. Satu pemboleh ubah dimalarkan ialah isi padu etanol, dan air, yang digunakan bagi setiap sampel, supaya perbandingan itu adil.

Soalan 3 (merekod dan inferens). Santan kelapa dan minyak masak kedua-duanya menjadikan air berkabus, tetapi larutan glukosa kekal jernih. Rekod keputusan ini dan berikan inferensnya.

Jawapan model. Satu jadual dengan lajur 'Sampel makanan' dan 'Pemerhatian' merekodkan emulsi terbentuk bagi santan kelapa dan minyak masak serta air kekal jernih bagi glukosa. Inferensnya ialah santan kelapa dan minyak masak mengandungi lipid manakala larutan glukosa tidak, kerana hanya lipid menghasilkan emulsi apabila campuran etanol bertemu air.

Sumber:SRC-DSKP-EN

Soalan lazim