Menjadualkan Data

Peraturan melukis jadual

• Pemboleh ubah dimanipulasikan (bebas) diletakkan di lajur paling kiri, disenaraikan mengikut susunan logik, biasanya menaik.
• Pemboleh ubah bergerak balas (bersandar), dan sebarang bacaan ulangan atau purata, diletakkan di lajur sebelah kanan.
• Setiap tajuk lajur mesti menyatakan kuantiti yang dicatat dan unitnya, ditulis dalam kurungan, seperti 'Suhu (°C)' atau 'Isi padu gas (cm3)'.
• Nilai dalam setiap lajur patut dicatat dengan bilangan tempat perpuluhan konsisten, sepadan dengan ketepatan instrumen pengukur digunakan.
• Pembaris digunakan untuk melukis jadual dengan garisan mendatar dan menegak yang jelas, dan jadual patut mempunyai tajuk sesuai jika diperlukan.

Mengendalikan ulangan dan purata

Apabila eksperimen diulang untuk meningkatkan kebolehpercayaan, setiap percubaan patut mempunyai lajur sendiri, diikuti lajur akhir untuk nilai purata (min). Jika satu bacaan dalam set ulangan jelas anomali, ia patut dikenal pasti dan dikecualikan daripada purata, dengan sebab dicatat.

Struktur contoh berkerja

Data mentah dan nilai terproses

Jadual keputusan selalunya mempunyai dua jenis lajur. Lajur data mentah menyimpan nilai yang anda baca terus daripada instrumen, seperti masa pada jam randik atau isi padu dalam picagari.

Lajur terproses pula menyimpan nilai yang anda kira daripada data mentah, seperti min, kadar, atau perubahan peratus.

Letakkan lajur data mentah dahulu, kemudian lajur terproses di sebelah kanannya, supaya pembaca dapat mengikut cara setiap nilai dikira. Beri setiap lajur terproses tajuk yang menamakan kuantiti dan unitnya, dan tunjukkan bilangan tempat perpuluhan yang sama sepanjang lajur.

Membina jadual langkah demi langkah

1. Tentukan kuantiti manakah pemboleh ubah dimanipulasikan dan yang manakah pemboleh ubah bergerak balas.
2. Lukis rangka menggunakan pembaris, dengan satu lajur untuk pemboleh ubah dimanipulasikan, satu atau lebih lajur untuk bacaan, dan satu lajur akhir untuk sebarang nilai terproses seperti min.
3. Tulis tajuk dalam setiap lajur yang menyatakan kuantiti dan unitnya dalam kurungan.
4. Masukkan nilai pemboleh ubah dimanipulasikan dalam lajur pertama mengikut susunan, biasanya menaik.
5. Catat setiap bacaan mengikut ketepatan instrumen, menggunakan bilangan tempat perpuluhan yang sama dalam satu lajur.
6. Kira sebarang min atau kadar, dan pastikan setiap sel diisi.

Bagaimana penjadualan diperiksa

Dalam kertas amali anda mungkin diberi satu set bacaan dan diminta menyusunnya dalam jadual yang sesuai, atau melengkapkan jadual yang separuh dilukis. Markah diberi untuk tajuk yang betul dengan unit, untuk pemboleh ubah dimanipulasikan dalam lajur pertama, untuk tempat perpuluhan konsisten, dan untuk nilai terproses yang dikira dengan betul.

Jadual kemas yang dilukis dengan pembaris juga memudahkan pemeriksa membaca data anda, dan ia langkah pertama sebelum anda memplot graf atau menyatakan kesimpulan.

Jika satu lajur mempunyai bacaan berulang, tunjukkan setiap ulangan dalam lajur berasingan sebelum lajur min, supaya pemeriksa dapat melihat data asal dan mengesahkan cara min itu dikira.

Soalan bergaya Kertas 3

Soalan 1, penjadualan. Seorang pelajar mengira gelembung yang dibebaskan oleh hidrilla dalam satu minit pada lima keamatan cahaya. Terangkan jadual yang diperlukan untuk merekod keputusan ini.

Jawapan model. Jadual memerlukan lajur pertama untuk keamatan cahaya (dengan unitnya, seperti jarak lampu dalam cm sebagai ukuran keamatan) dan lajur seterusnya untuk bilangan gelembung per minit dalam setiap percubaan, diikuti lajur untuk min bilangan gelembung per minit. Setiap tajuk menyatakan kuantiti dan unit, dan bilangan gelembung ialah nombor bulat yang dicatat secara konsisten.

Soalan 2, anomali dan min. Dalam tiga percubaan pada satu keamatan cahaya, bilangannya ialah 24, 25 dan 38 gelembung per minit. Terangkan cara mengendalikan ini semasa mencari min.

Jawapan model. Bacaan 38 adalah anomali kerana ia tidak sepadan dengan corak dua bacaan lain. Ia patut dikenal pasti dan ditinggalkan daripada pengiraan, jadi minnya ialah (24 + 25) ÷ 2 = 24.5 gelembung per minit.

Sebab mengecualikannya patut dicatat.

Soalan 3, lajur terproses. Seorang pelajar mengukur masa untuk perubahan warna pada setiap suhu dan mahu menunjukkan kadar. Terangkan cara menambahnya ke dalam jadual.

Jawapan model. Tambah lajur terproses bertajuk 'kadar (1/s)' di sebelah kanan lajur masa. Kira kadar sebagai 1 ÷ masa diambil bagi setiap baris, dan catat setiap nilai pada bilangan tempat perpuluhan yang sama.

Lajur terproses ini memudahkan trend diplot dan dibandingkan.

Kesilapan biasa

Sumber:SRC-DSKP-EN

Soalan lazim