Kacukan Monohibrid

Apa yang dikaji kacukan monohibrid

Kacukan monohibrid menjejaki satu gen dengan dua alel, satu dominan dan satu resesif. Ia digunakan untuk meramal genotip dan fenotip zuriat serta mengesahkan corak pewarisan.

Generasi: P, F1, F2

• P (generasi induk): dua organisma yang mula-mula dikacukkan, selalunya baka tulen (homozigot), contohnya TT x tt.
• F1 (generasi filial pertama): zuriat daripada kacukan P; jika P ialah TT x tt, semua F1 ialah Tt.
• F2 (generasi filial kedua): zuriat daripada mengacukkan dua individu F1 (Tt x Tt), yang menunjukkan nisbah fenotip klasik 3:1.

Contoh terselesai: Tt x Tt

Ambil ketinggian pada pokok kacang, dengan T (tinggi) dominan berbanding t (pendek). Dua pokok tinggi heterozigot, genotip Tt, dikacukkan.

Genotip induk: Tt x Tt.

Gamet: setiap ibu bapa Tt menghasilkan gamet T dan t.

Gamet-gamet bergabung seperti ditunjukkan dalam petak Punnett di bawah.

Membaca keputusan

Genotip zuriat: 1 TT : 2 Tt : 1 tt. Kerana TT dan Tt kedua-duanya tinggi, nisbah fenotip ialah 3 tinggi : 1 pendek.

Nisbah 3:1 ini ialah hasil ciri khas mengacukkan dua heterozigot bagi satu gen, dan muncul berulang kali dalam eksperimen kacang Mendel sendiri.

Bagaimana ia diperiksa

Soalan SPM biasanya memberikan senario (contohnya dua ibu bapa heterozigot), dan meminta anda menyatakan genotip, melukis petak Punnett dengan gamet dalam bulatan, dan menyatakan nisbah fenotip zuriat.

Masalah terselesai 1 (mudah): kacukan baka tulen

Pada pokok kacang, warna bunga ungu (P) dominan berbanding warna bunga putih (p). Satu pokok ungu baka tulen, genotip PP, dikacukkan dengan pokok putih, genotip pp.

Ramalkan genotip dan fenotip zuriat F1.

Setiap induk PP hanya membentuk gamet P dan setiap induk pp hanya membentuk gamet p, jadi setiap persenyawaan menggabungkan gamet P dengan gamet p. Semua zuriat ialah Pp dan berbunga ungu; tiada nisbah kerana setiap zuriat berkongsi satu genotip.

Masalah terselesai 2 (sederhana): dua heterozigot

Dua pokok ungu F1 daripada kacukan di atas, masing-masing Pp, dikacukkan bersama. Ramalkan nisbah genotip dan nisbah fenotip zuriatnya.

Setiap induk Pp membentuk dua jenis gamet, P dan p, dalam bilangan sama. Gabungannya memberikan genotip zuriat 1 PP : 2 Pp : 1 pp.

Kerana PP dan Pp kedua-duanya berbunga ungu, nisbah fenotip ialah 3 ungu : 1 putih.

Masalah terselesai 3 (aras SPM): mentakrif induk

Seorang tukang kebun mengacukkan dua pokok kacang berbunga ungu dan mendapati sebahagian zuriat berbunga putih. Nyatakan genotip kedua-dua induk dan berikan nisbah fenotip yang dijangka, serta terangkan alasan anda.

Pokok putih ialah pp, jadi ia membawa dua alel resesif dan mesti menerima satu alel p daripada setiap induk. Kedua-dua induk berbunga ungu, jadi tiada yang boleh menjadi pp, dan masing-masing mesti membawa alel p tersembunyi; oleh itu kedua-dua induk heterozigot, Pp.

Kacukan Pp x Pp memberikan zuriat 1 PP : 2 Pp : 1 pp, iaitu nisbah fenotip yang dijangka 3 ungu : 1 putih. Zuriat putih itulah petunjuk yang mendedahkan kedua-dua induk ungu sebagai pembawa alel resesif.

Masalah latihan

1. Pada lembu, alel tidak bertanduk (polled) H dominan berbanding alel bertanduk h. Seekor lembu jantan tidak bertanduk homozigot dikacukkan dengan seekor lembu betina bertanduk. Nyatakan genotip dan fenotip anak lembu F1.
2. Dua ekor lembu tidak bertanduk heterozigot, masing-masing Hh, dikacukkan. Nyatakan nisbah genotip dan nisbah fenotip zuriatnya.
3. Seekor lembu betina tidak bertanduk yang dikacukkan berulang kali dengan lembu jantan bertanduk menghasilkan anak tidak bertanduk dan bertanduk dalam bilangan lebih kurang sama. Simpulkan genotip lembu betina itu dan terangkan alasan anda.

Kesilapan biasa

Sumber:SRC-DSKP-EN

Soalan lazim