Tingkatan 5 · Panduan esei Kertas 2

Pewarisan, panduan esei Kertas 2

Cara Pewarisan muncul dalam esei Kertas 2: tema, grid perancangan, struktur jawapan model dan senarai kata kunci.

Tempah Kelas Percubaan

Percubaan berbayar 1 jam · Balasan hari yang sama

Tema esei yang disokong bab ini

Menerangkan gen, alel dan pewarisan monohibrid: Takrifkan gen, alel, genotip, fenotip, dominan dan resesif dengan tepat. → Nyatakan hukum pemisahan Mendel dari segi pembentukan gamet. → Lengkapkan petak Punnett bagi kacukan monohibrid antara dua heterozigot. → Berikan nisbah genotip (1:2:1) dan nisbah fenotip (3:1) yang terhasil. → Gunakan notasi huruf besar dan kecil yang betul bagi pasangan alel bernama.
Menerangkan pewarisan dihibrid dan membandingkannya dengan pewarisan monohibrid: Nyatakan hukum pilihan bebas Mendel. → Senaraikan empat jenis gamet yang dihasilkan heterozigot berganda. → Lengkapkan petak Punnett 4 x 4 bagi kacukan dihibrid. → Terangkan bagaimana 16 kotak itu berkumpul kepada nisbah fenotip 9:3:3:1. → Bandingkan skala kacukan dihibrid dengan kacukan monohibrid.
Menerangkan kodominan, alel berganda dan dominan tidak lengkap: Takrifkan kodominan dan berikan sistem kumpulan darah ABO sebagai contoh. → Terangkan alel berganda menggunakan ketiga-tiga alel ABO, I^A, I^B dan i. → Takrifkan dominan tidak lengkap dan berikan contoh yang menghasilkan fenotip bercampur. → Bezakan kodominan daripada dominan tidak lengkap berdasarkan sama ada heterozigot bercampur atau menunjukkan kedua-dua sifat secara berasingan.
Menerangkan pewarisan dalam manusia: penentuan jantina, keadaan terpaut jantina dan pedigri: Terangkan bagaimana kromosom X dan Y menentukan jantina seorang anak. → Terangkan mengapa keadaan resesif terpaut jantina lebih biasa pada lelaki berbanding perempuan. → Baca gambar rajah pedigri untuk mengenal pasti sama ada sesuatu keadaan dominan atau resesif, dan autosom atau terpaut jantina. → Kira kebarangkalian anak dua ibu bapa pembawa menunjukkan keadaan resesif.

Cara menyusun esei anda

Mulakan dengan satu atau dua ayat yang mentakrif topik dan menetapkan skop.
Peruntukkan satu perenggan bagi setiap konsep utama, dalam urutan yang logik.
Guna istilah biologi yang tepat dan, jika berkaitan, rajah berlabel.
Beri contoh atau nyatakan di mana proses berlaku dalam badan atau tumbuhan.
Akhiri dengan mengaitkan idea kembali kepada soalan.

Grid perancangan

Soalan	Jawapan
Pengenalan	Nyatakan apa yang diminta soalan dan takrifkan istilah genetik utama yang digunakannya, seperti 'genotip', 'kodominan' atau 'terpaut jantina', dalam satu ayat.
Perkara 1	Nyatakan genotip ibu bapa atau individu yang terlibat, menggunakan huruf besar dan kecil yang konsisten bagi setiap alel.
Perkara 2	Kerjakan kacukan atau pedigri itu secara sistematik, seperti menyenaraikan jenis gamet atau membaca corak individu terjejas.
Perkara 3	Berikan nisbah atau genotip yang terhasil dengan jelas, disokong oleh petak Punnett atau penaakulan pedigri.
Kesimpulan	Nyatakan apa yang ditunjukkan hasil itu tentang corak pewarisan sifat itu, mengaitkannya kembali dengan istilah yang ditakrifkan dalam pengenalan.

Istilah utama untuk disertakan

gen
alel
genotip
fenotip
dominan
resesif
pewarisan monohibrid
pewarisan dihibrid
kacukan uji
kodominan
alel berganda
dominan tidak lengkap
pewarisan terpaut jantina
gambar rajah pedigri
pembawa

Rangka esei model

Gen dan alel, Gen ialah bahagian DNA yang mengkod sifat; alel ialah versi berbezanya, satu daripada setiap ibu bapa.
Dominan dan resesif, Alel dominan muncul dalam fenotip apabila hadir; alel resesif muncul hanya apabila kedua-dua alel resesif.
Genotip dan fenotip, Genotip ialah alel yang dimiliki organisma; fenotip ialah sifat yang muncul.
Pewarisan monohibrid, Pewarisan satu sifat, dikira dengan petak Punnett untuk meramal nisbah.
Pewarisan dihibrid, Pewarisan dua sifat serentak, memberi nisbah 9:3:3:1 dalam kacukan tipikal.

Soalan lazim

Apa beza genotip dan fenotip?

Genotip ialah pasangan alel yang dimiliki organisma untuk sesuatu sifat, ditulis dengan huruf seperti TT, Tt atau tt. Fenotip ialah sifat yang benar-benar ditunjukkan, seperti tinggi atau rendah. Dua organisma boleh mempunyai genotip berbeza (TT dan Tt) tetapi fenotip sama (kedua-dua tinggi), kerana T dominan.

Bagaimana meramal anak kacukan monohibrid?

Tulis genotip kedua-dua ibu bapa, kira gamet yang boleh dihasilkan setiap satu, dan gabungkannya dalam petak Punnett. Petak menunjukkan semua genotip anak yang mungkin dan perkadarannya. Daripada ini anda baca nisbah fenotip (selalunya 3:1) dan nisbah genotip (selalunya 1:2:1) bagi kacukan antara dua heterozigot.

Bagaimana jantina bayi ditentukan?

Jantina ditentukan oleh kromosom jantina. Perempuan mempunyai dua kromosom X (XX) dan lelaki satu X dan satu Y (XY). Semua ovum membawa X, manakala sperma membawa sama ada X atau Y. Jika sperma pembawa X mensenyawa ovum, bayi perempuan (XX); jika sperma pembawa Y, bayi lelaki (XY). Ada peluang sama rata bagi setiap satu.